REGULACYJA WISŁT. 



183 



bardziej, jeżeli w clanćj miejscowości kierunek prądu wysokich wód, skutkiem nie- 

 odpowiedniego do wyznaczonej regulacyjnej trasy położenia walów ochronnych 

 nie będzie identyczny z kierunkiem linij regulacyjnych, lecz leży względem tych 

 ostatnich pod pewnym k;^tem- 



We wszystkich-podobnych wypadkach, tak niebeśpiecznych dla całości bu- 

 dowli regulacyjnych, przede wszystkiem powstaje silne tarcie i stopniowe podmy- 

 wanie ich skarp od strony nurtu, poczem w jednem lub kilku naraz miejscach 

 powstają przerwy, założenie których, bez zaprzeczenia, należy do najdroższych 

 i najtrudniejszych robót. 



Niezadawalniające układanie się odsepów piasku za długiemi tamami podłu- 

 żnemi tudzież bezustanne reperacyje takich budowli, pochłaniające często więcej 

 niż połowę sum, na wszystkie roboty regulacyjne asygnowanych, wykazały całą. 

 niewłaściwość zbytecznego wydłużania tam podłużnych i zwróciły uwagę na ko- 

 nieczne zmiany systemu, przyjętego w rozmieszczeniu budowli regulacyjnych. 



Opierając się na tem doświadczeniu, od r. 1879 na lewym brzegu zaniechano 

 miejscami zakładania przerw w długich tamach, części zaś pozostałe tam podłu- 

 żnych połączono z brzegiem za pośrednictwem dodatkowych trawersów, aby tym 

 sposobem (jak to widać na fig. 22) z jednój długiój wytworzyć dwie lub trzy 

 krótsze, odrębne budowle regulacyjne. W tych zaś miejscach, gdzie długie tamy 

 podłużne wypadkiem ocalały, lecz nie widać za niemi należytego składania odse- 

 pów piasku, uznano za konieczne pomniejszyć siłę parcia przepływającej przez 

 nie wody zapomocą wzniesienia jednego lub kilku trawersów, łączących tamę 

 z brzegiem (fig. 23). 



Na tśj zasadzie, w zupełności usprawiedliwionej praktyką, wszystkie nowo 

 wznoszone budowle regulacyjne na zakolach brzegu lewego zaprojektowane są 

 tak, że części podłużne skracają się zawsze, ilekroć trasa zbliża się ku brzegowi 

 i nie mają przenosić na przyszłość 300 saż. bieżących. 



Długie tamy podłużne, leżące blisko brzegu często spotykać można po stro- 

 nie galicyjskiej. Między budowlami tego typu naj baczniejszą zwracają uwagę 

 zwiedzane przezemnie w r. 1883 budowle regulacyjne prawego brzegu na 164-tej 

 wiorście pod wsią Dąbrową. Leżą one w oddaleniu zaledwie 4 — 5 saż. od brzegu 

 i pomimo długoletniej swojej egzystencyi, nie spowodowały za tamami odsepów 

 piasku, dlatego właści wszem było w swoim czasie w danej miejscowości przybliżyć 

 trasę do samego brzegu i wzmocnić ten ostatni tylko opaską znacznie mniej kosztu 

 wymagającą i skuteczniejszą niż tamy. 



Wznoszenie długich taru podłużnych na znacznej głębokości połączone jest 

 z nadzwyczaj nemi trudnościami dlatego, że potrzeba wykonywać roboty niczem 

 nie osłonięte, pod parciem nurtu, udaremniającego wszelkie wysiłki czynione 

 w celu przyobleczenia w formy konkretne zamierzonego projektu. 



Jako przykład możemy przytoczyć roboty poniżej wsi Dzikowa na prawym 

 galicyjskim brzegu, od którego zapomocą jednej bardzo długiej tamy podłużnej 

 zamierzono odpi-owadzić nurt główny rzeki i skorzystać zeń na dalszej przestrzeni 

 w celu rozmycia piaszczystych odsepisk, leżących pośrodku zaprojektowanego 

 koryta. Ponieważ dla braku dostatecznych funduszów w pierwszym roku ukoń- 

 czona została tylko pewna część tamy rzeczonej, przeto nurt rzeki zachował pier- 



