184 



DZIAŁ I. METEOROLOGI.JA I HIDROCRAFIJA. 



wotny swój kierunek, lecz płynąc bai-dzlój już zwężonem korytem, wywołał odra- 

 zu znaczniejsze podmycie dna rzeki pomiędzy końcem tamy, a w mowie będącem 

 odsepiskieni. Tym sposobem w roku drugim zaszła potrzeba wznosić budowlę na 

 daleko większej głęfeokości, co koleją rzeczy bynajmniej nie uprościło robót i zmu- 

 siło do odłożenia icli na rok trzeci. Tymczasem we wzniesionej już części budo- 

 wli, skutkiem silniejszego działania kry i przyborów, zaczęły ukazywać się przer- 

 wy tudzież inne bardzo poważne uszkodzenia, odwlekając ad calendas graecas 

 ostateczne wykończenie robót, które, o ile mj wiadomo, nic nie postąpiły do chwili 

 obecnej. 



§6. Przetamowanle odnóg. 



Podział rzeki na dwie lub więcój odnóg połączony jest zazwyczaj z pomniej- 

 szeniem się głębolcości koryta głównego. Dla uniknięcia tej ewentualności potrze- 

 ba albo zmniejszyć liczbę rozgałęzień się rzeki, albo nurt jój zjednoczyć w jednem 

 korycie.'^ 



Na Wiśle, ze względu na niski stan wód przy średnim poziomie, możliwy 

 jest tylko drugi sposób, przyczem przetamowanle odnóg dokonywa się zapomocą 

 tam poprzecznych, wznoszonych podobnież, jak i reszta budowli i'egulacyjnych, 

 do 3'/2 stopy ang. ponad zero poziomu normalnego. Tamy tego typu robią się 

 z pokładów faszynowych i łączą z obu brzegami zapomocą fundamentów opisanój 

 już przez nas konstrulccyi. Ich przekrój poprzeczny jest identyczny z przekrojem 

 tam poprzecznych; jeżeli zaś w mającój być zamkniętą odnodze prąd jest bardzo 

 silny, to szerokość zwierzchnia pomienionój tamy powinna być powiększoną do 

 3,00 saż., a skarpy jej umocnione kamieniem lub ciężką faszyną, a nawet faszyno- 

 wemi materacami, układanemi kiedy woda przez przetamowanle się nie prze- 

 lewa. 



Przy budowie przetamowania należy zwracać najbaczniejszą uwagę na naj- 

 prędsze zamulenie odsepiskami zagradzanych odnóg i zasadzenie wikliną dlatego, 

 że odsepiska te chociaż najpóźniej układają się poniżój przetamowania, nietylko 

 nadają mu trwałość, lecz przedewszystkiem przedstawiają też najpewniejszy śro- 

 dek ostatecznego zagrodzenia odnogi a samo przetamowanle, narażone do czasu 

 zamulenia na ciągłe działanie z wielką siłą kry i wysokiój wody, nigdy nie poi'a- 

 sta l uważać je należy za czasową budowę. 



Do naj prędszego urzeczywistnienia zamierzonego celu najlepiej budować 

 przetamowania niskie. Gdyby przetamovvanle wznosiło się do poziomu wód wy- 

 sokich, to — prócz nadzwyczajnej mocy, potrzebnój dla samej budowli, do zagro- 

 dzonego koryta mogłyby się przedostawać tylko najdrobniejsze cząsteczki mułu 

 l odnoga nlgdyby nie została zaplaszczoną. Nawet przy mnlój znacznej wyso- 

 kości przetamowania Ilość odnoszonego prądem rzeki plasku koniecznie się zmniej- 

 szy, albowiem opór wywołany przez budowlę zmniejsza prędkość biegu wody 

 i plaski albo zupełnie nie przedostają się do odnogi lub też nie mają dostatecznój 

 siły do przepłynięcia przez przetamowa,nle. Wogóle można powiedzieć, że część 

 górna przetamowanego koryta zamula się prędzój, niż dolna i że stosunkowo nie- 



