188 



DZIAŁ 1. METEOROLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



§ 9. Kierunek Sinij regulacyjnych. 



Do r. 1864 na Wiśle były wykony wane jedynie roboty ubezpieczające brzegi 

 i każdy brzeg ubezpieczano niezależnie od stanu koryta rzeki i zarysu brzegu 

 przeciwległego. Kwestyją. co do kierunku linij regulacyjnych t. j. co do zgodno- 

 ści zarysów obu brzegów poraź pierwszy postawiono przy zawarciu konwencyi 

 międzynarodow(^j. W projekcie uregulowania części rzeki na pograniczu, dołą- 

 czonym do tójże konwencyi przy wyborze kierunku pomienionycli linij, delegaci 

 państw umowę zawierających kierowali się przedewszystkiem dwoma następują- 

 cemi względami: 



1) Ażeby istniejące już wszystkie wykończone lub zaczęte budowle regula- 

 cyjne weszły do systemu zaprojektowanych robót, a zatem trasa musiała być do- 

 godniejszą dla galicyjskiego brzegu, gdzie robót wykonano więcćj. 



2) Ażeby teren ziemi po obu brzegacli rzeki pozostał, o ile możności, nie- 

 zmienionym. 



Wytknięty tym sposobem kierunek linij regulacyjnych, łącznie z odnośnym 

 projektem robót, był potem zatwierdzony przez oba rządy i przez czas długi służył 

 za punkt wyjścia do projektów, tudzież kolei wykonania nowych budowli regula- 

 cyjnych. Przyjmując jednakże pod uwagę, że koryto rzeki w ciągu minionych 

 lat 20 skutkiem wykonanych na rzece robót, jak również i przyczyn przyrodzo- 

 nych, znacznie się zmieniło; łatwo przyjść do wniosku, że Iderunek linij regula- 

 cyjnych z r. 1864 chociaż byt w zupełności odpowiedni ówczesnemu stanowi rzeki, 

 w chwili obecnój nie posiada najmniejszego znaczenia praktycznego i wymaga 

 kardynalnój rewizyi. Zresztą, konieczność zmian w trasie pierwotnej przewidy- 

 waną już była w konwencyi i braną pod uwagę w protokułach późniejszych ko- 

 misyj międzynarodowych. Trasa pierwotna z 1864 r. była zaproponowana przez 

 inżynierów austryjackich, co razem z okolicznością, że po stronie Galicyi było już 

 więcej budowli, było powodem, że kierunek linii regulacyjnc^j był dogodniejszy 

 dla prawego galicyjskiego bi"zegu. Inżynierowie lewego brzegu niemając znacz- 

 niejszj^cli funduszów do 1874 r. nie podnosili kwestyi zmiany trasy; tymczasem 

 dałźj do 1878 r. po stronie Galicyi rosporządzając większemi sumami pobudowano 

 coraz AYięcój tam chociaż małych, ale zabezpieczających już przed zmianą trasy 

 mając na względzie warunek, aby istniejące budowle weszły w system robót regu- 

 lacyjnych. Na lewym brzegu do 1878 r. wykonywano roboty przedewszystkiem 

 w miejscach, gdzie po drugiój stronie wykonane roboty skierowały prąd wody na 

 nasz brzeg. Wszakże gdy przyszło do regulacyi części z obu stron jeszcze niena- 

 poczętych i gdy dla lewego brzegu wyasygnowano większe sumy, kwestyja zmiany 

 trasy podjętą była w roczn(5j międzynarodowej komisyi 1881 r. co do miejscowo- 

 ści gdzie wypadało rozpocząć roboty w 1882 r. Korzystając zaś z tego, że niektó- 

 re budowle na brzegti galicyjskim podlegały znacznym uszkodzeniom i że już nie 

 mogą właściwie służyć za pretekst do zatrzymania koniecznie staraj trasy, w pię- 

 cioletniej komisyi międzynarodowej 1883 r. kwestyja ta została przez delegatów 

 lewego brzegu kategorycznie podjętą już odnośnie całej przestrzeni, gdzie trasy 

 jeszcze mogły być zmienione na korzyść brzegu lewego. Wywołało to ożywione 



