206 



DZIAŁ I. METEOROLOGIJA I HIDROGRAFIJA. 



ryjal, którego wartość wynosiła około 120000 rs. potrzebaby wydatkować do 

 60000 rubli odrazu. 



Mieszkańcy nadbrzeżni od niepamiętnych czasów, w części na własny Icoszt, 

 w części Itorzystając z subsydyjów państwa, budowali wały ochronne, lecz roboty 

 prowadzone bez plami ogólnego w rozmaitych miejscowościach i różnemi czasy, 

 pomimo znacznych funduszów na cel powyższy wydawanych, nie przynosiły wi- 

 docznego pożytku, jakby tego się można spodziewać po robotach, za tęż samą. cenę, 

 lecz wykonanych jednocześnie według z góry obmyślanego i dobrze ułożonego 

 planu. 



Coraz to bardziój odczuwano potrzebę podobnego planu, ponieważ teren 

 ziem nadbrzeżnych, wystawionycli na obrywanie przez prąd, lub zamulanych po- 

 większał się z każdym roldcm, tak że w ostatnicłi latach doszedł do poważnój 

 liczby około 150 morgów, wartość Ictorych przedstawiało stratę w ziemi około 

 100000 rs. rocznie. 



Przyjmując pod uwagę z jednej strony te olbrzymie straty, z drugiój zaś 

 względy uregulowania spławności rzeki Wisły, ministeryjum komunikacyj w roku 

 1875 poleciło inżynierowi J. Kosteneckiemu, zbadać rzekę i przedstawić planj^j 

 od m. Zawichosta do granicy pruskiej. 



Pomiary ukończono w r. 1877 i ogólny projekt regulacyi rzeki ułożony przez 

 p. Kosteneckiego, uznany został za odpowiedni i uzyskał aprobatę delegatów od- 

 dzielnej komisyi międzynarodowej, złożonój z rossyjskich, pruskich i austryjackich 

 inżynierów, która w tym celu obradowała w r. 1880. 



Prócz tego p. Kostenecki ułożył szczegółowe projekty robót regulacyjnych 

 na częściach rzełłi pod Demblinem (Iwangrodem), Warszawą i Modlinem (Nowo- 

 gieorgijewsliiem), lecz ponieważ od tego czasu w korycie rzelci i w zarysach brze- 

 gów zaszły kardynalne zmiany, a zatem projekty powyższe utraciły w zupełności 

 jłraktyczne znaczenie i cłacąc je urzeczywistnić, potrzebaby je nanowo przerobić. 

 Wracając do planu ogólnego regulacyi rzeki, wypada nam nadmienić, że ogólne 

 jego podstawy są następujące: 



1) Zadawszy sobie odpowiednią głębokość drogi spławnój (fahrwasser) 

 oznaczyć normalną szerokość koryta w celu przepuszczania wód tak podczas ni- 

 skiego jak i podczas wysokiego icłi stanu. 



2) Uformować nowe brzegi zapomocą budowli faszynowych i wzmocnienia 

 naniesionycli przy nich przez prąd rzeki piasków flancowaniem na nich wikliny — 

 nakoniec 



3) Niegwałcąc przyrodzonych warunków terenu rzecznego, wytknąć nowy 

 Iderunek koryta zgodnie z współczesnym stanem rzeki a przystąpić do regulacyi 

 tegoż koryta 11 tylko w celu możliwego przezeń skierowania prądu wód wio- 

 sennych. 



Zaprojektowane na tych podstawach roboty regulacyjne polegają na: 



a) wybudowaniu opasek i tam podłużnycli przy brzegach wlilęsłych, 



b) tam poprzecznycli na wypukłych bi-zegach, 



c) przetamowań bocznych odnóg, 



d) sprostowaniu nadto ostrych zakoli, 



e) utrwaleniu piaszczystych odsepów flancowaniem wikliny, 



