REGULACYJA WISŁY. 



207 



/) budowie nowych watów ziemnych w celu ochrony nizin i przebudowaniu 

 starych w kierunkach bardziój odpowiednich — i nakoniec 



g) dragowaniu, gdzie zajdzie potrzeba zmniejszyć parcie prądu. 



Roboty projelctowano zacząć od wzmocnienia brzegów i wykonywać w mia- 

 rę konieczności na całej przestrzeni rzeki, lecz nieinaczćj, jak zesrodkowując je 

 i ukończając w zupełności w oddzielnych miejscowościach. 



Przy wyborze kierunku linij nowych brzegów, projekt poleca trzymać się 

 jednego z bi-zegów, a mianowicie wklęsłego, który wystawiony jest na niszczące 

 działanie prądu i przez to wymaga rychłej i czynnej obrony. Tym sposobem po- 

 wyższe linije brzegów będą się głównie składały z linij krzywych, tak że brzegów 



0 zarysie linii prostej prawie w zupełności nie będzie. 



Kierunek linii wałów ochronnych wytknięto stosownie do normalnych linij 

 nowych brzegów lecz w kierunku prostszym, mając na widoku prąd rzeki przy 

 wysokim stanie wód. 



Wszelkie propozycyje uczynione w projekcie, co do normalnych linij brze- 

 gów i wałów ochronnych, przed przystąpieniem do robót mają być sprawdzone 



1 zmienione zgodnie z temi zmianami, jakie zajść mogą w korycie rzeki. 



Plan p. Kosteneckiego zwraca szczególną uwagę na flancunki wikliny, usil- 

 nie się starając, ażeby z powodu braku odpowiednich praw o własności gruntowej 

 na piaszczystych mieliznach, plantacyje musieli prowadzić nadbrzeżni ziemianie 

 na własny rachunek. Na odsepiskach, do których z tytułu prawa własności nikt 

 nie rości pretensyj, flancunki wikliny mają być powierzone nie entreprenerom, 

 lecz w całości należeć do władzy inżynierskiej, prowadzącc^j roboty regulacyjne, 

 ponieważ plantacyje owe nietylko są narażone na ciągłe niebespieczeństwo z po- 

 wodu zamulenia, zniszczenia przez krę lub podmycie, lecz wymagają oddzielnej 

 wiedzy specyjalnój i szczególniejszej pieczy. 



Typy robót faszynowych, projektowanych przez p. Kosteneckiego, są przed- 

 stawione na figurach od 34 do 43 włącznie. 



W celu ochrony doliny rzeki od zalewów podczas wysokiego stanu wody 

 projektuje się wzdłuż nisko położonych brzegów pobudować ziemne wały ochronne; 

 grzbiet ich przy wierzchniój szerokości od 10 do 15 stóp wznosił by się na 2 stopy 

 nad poziom najwyższych wód. Odległość wzajemna tycli walów, jak również 

 i wymiary normalne koryta, przyjęte w projekcie p. Kosteneckiego, przedstawia 

 tablica XVII (p. nast. str.). 



Przechodząc do oceny projektu p. Kosteneckiego, trzeba zauważyć, że cha- 

 rakterystycznym jego rysem jest przedewszystkiem podstawowość zasad i ściśle 

 przeprowadzona konsekwencyja w wykonaniu projektowanych robót. Szczegól- 

 niejszą na siebie uwagę zwraca przyjęta zasada „nie gwałcić przyrodzonego stanu 

 rzeki i roboty zaczynać od wzmocnienia podmywanych brzegów." Rezultat 

 podobnego poglądu na roboty regulacyjne a w szczególności na regulacyją Wisły, 

 to olbrzymi i bezpośredni pożytek mieszkańców nadbrzeżnych, których własność 

 tyra jedynie sposobem może być ocaloną od dalszego przez prąd rzeczny zniszcze- 

 nia. P. Kosteneckiemu zarzucić można proponowane przez niego użycie siatek 

 z kiszek wiklowych, jako podstaw do robót faszynowych; a także nie wytrzymuje 

 krytyki drago wanie koryta rzeki. 



