RIJGULACTJA WISŁY, 



miejskich. Jakoteż przystąpiono bezzwłocznie do robót i gmach wodociągowy, 

 położony powyżćj miasta w pobliżu rogatek Czerniakowskich, w chwili obecnćj' 

 można uważać za zupełnie wykończony. Miejsce dla zapuszczenia smoka wo- 

 dociągu oczywiście było wybrane na planach 1875 — 1876 r. w punkcie, gdzie 

 według pomiarów w rzeczonych latach dokonanych, była głębokość 8 stóp. Być 

 może, że w czasie projektowania wodociągów była ta sama jeszcze głębokość i że 

 nurt rzeld był jeszcze skierowany bliżej do lewego brzegu. Wszakże, prawdopo- 

 dobnie skutkiem nieznajomości charakteru Wisły, nie uwzględniono trasy regu- 

 lacyjn(ej naznaczonej w projekcie p. Kosteneckiego, mając na względzie, że już 

 regulacyja będzie się potem stosować do smoka. 



Złożenie piasków w korycie Wisły powyżej miejsca założenia smoka zaczęło 

 się już od r. 1880, ostatecznie zaś ogromne odsepiska złożyły się w tem miejscu 

 i niżój w czasie niezwykle gwałtownego wylewu w Czerwcu 1884 roku i koryto 

 usunęło się ku Saskiej Kępie, a wylot smoka znalazł się w odległości półwiorsto- 

 wej od nowego nurtu rzeki. P. Lindley projektował gwałtem skierować nurt 

 rzeki ku swemu smokowi zapomocą przegrodzenia rzeki wpoprzek progiem wyż- 

 szym na istniejącym nurcie bliżej Saskiój Kępy i mającym wgłębienie ku lewemu 

 brzegowi pod smokiem. Na to obliczał koszty tylko 200000 rubli. W^ Sierpniu 

 1884 r. sprawa ta przez p. prezydenta Warszawy przedstawiona była Ministrowi 

 komunikacyj, obecnemu w Warszawie, który zasięgnął zdania podtenczas czaso- 

 wo zastępującego Naczelnika Warszawskiego Okręgu, p. Lisowskiego, Avzględem 

 możności bez szkody dla rzeki urządzenia projektowanego przez Lindleya progu 

 wpoprzek rzeki. P. Lisowski nieuznając tego sposobu za odpowiedni charakterowi 

 Wisły, zwrócił uwagę p. Ministra, że kosztować taki sposób może milijony, bo rze- 

 ka nie da się zgwałcić i projektowany próg może wywołać nieprzewidziane zmia- 

 ny kierunku rzeki, a ponieważ to zupełnie zmienia projekt regulacyi ułożony 

 przez p. Kosteneckiego, uważał więc że jego udział w rospatrzeniu tej sprawy jest 

 koniecznym, skutkiem czego p. Kostenecki był przez Ministra wezwany z Peters- 

 burga. Takim sposobem w celu przedyskutowania środków, zabespieczających 

 wodociągi od uszkodzeń przy nowych zmianach w nieuregulowanem jeszcze kory- 

 cie rzeki tegoż 1884 r. powstała oddzielna komisyja, pod osobistem przewodnic- 

 twem Ministra Komunikacyj, w skład której weszli pp.: prezydent m. Warszawy 

 Glenerał-Lejtenant Starynkiewicz, dwaj technicy miejscy inżynierowie Grotowski 

 i Lindley, Naczelnik Okręgu Komunikacyj lądowych i wodnych w Warszawie, 

 inżynier Kostenecki i Inspektor^Komunikacyj Wodnych tegoż . okręgu inżynier 

 Lisowski. 



Zbadawszy szczegółowo miejsce naznaczone dla wylotu smoka i przyległą 

 doń miejscowość, jak również i całe koryto W^isły pod Warszawą, komisyja rze- 

 czona przyszła do wnioslców: że ponieważ nowopowstałe koryto rzeki bardzo zbli- 

 żyło się w kierunku linii brzegów, wykreślonych na ogólnym planie regulacyi 

 Wisły, ułożonym r. 1879 przez p. Kosteneckiego i zaaprobowanym przez delegatów 

 komisyi międzynarodowej w protokule z 1 Stycznia 1881 r., w celu ostatecznój re- 

 gulacyi Wisły pod Warszawą potrzeba umocnić tylko dzisiejsze jej położenie, 

 a smoka wodociągów przedłużyć do nowego koryta. Część rzeki naznaczona do 

 uregulowania, długości 11 wiorst, zaczyna się od ujścia rzeki Wilanówki a kończy 



Fam. Fizyj. Toin VII. Dział I. 27 



