SPRAWOZDANIE L BADAŃ GIEOLOGICZNYCH. 



13 



szczegółu wszy opis gór Sandoraiei-skicli, 3t.aaovvl!j,cy dotychczas główną, podstawę 

 wszelkich poszukiwań w tym regijonie, znajdujemy w dziełach Puscha, który ze 

 szczególnera zamiłowaniem studyjom gieognostycznym w góracli Sandomierskicli 

 się oddał. Materj^jały przezeń zgromadzone, a będące dziś własnością uniwersy- 

 tetu Warszawsłciego, wraz ze szczegółową mapą Nr. II jego atlasu, uzupełnioną, 

 niedawno ogłoszonemi w Pamiętnilcu Fizyjograficznym pośmiertnemi notatkami 

 niestrudzonego badacza gieologii Polskiej, pod względem granic rozmieszczenia 

 pojedyńczych formacyj nic prawie do życzenia nie pozostawiają,. Ówczesny po- 

 ziom gieologicznćj wiedzy nie dozwalał na szczegółowe przeprowadzenie poddzia- 

 łów w najstarszych zwłaszcza utworacli, syłuryjskim i dcwońsiiim, objętycli po- 

 dówczas wspólną nsiz^\?i. formacyi -przechodowej. Różnice petrograficzne pojedyń- 

 czych pokładów sumiennie zostały oznaczone na wspomnianój mapie — brak atoli 

 materyjału paleontologicznego nie dozwolił Puschowi jasno zrozumieć tektoniki 

 gór Sandomiersldch. Dlatego też, o ile dokładną jest mapa sama, o tyle schema- 

 tyczny przekrój do niej dołączony jest zupełnie błędnym i stał się też źródłem 

 wielu błędów późniejszych, zaciemniając znacznie szczegóły, mogące jaśniejsze 



0 budowie gór Sandomierskich dać wyobrażenie; Pusch bowiem, opierając się na 

 zasadzie petrograficznej klasyfikacyl, podzielił utwory paleozoiczne gór Sando- 

 mierskich, na dwa piętra: dolne — szarej waki i wapieni, oraz górne — łupków 



1 kwarcytów, w rzeczywistości natomiast, szara waka i część łupków należą do 

 ogniwa najniższego, t. j. do formacyi syluryjsklej, Icwarcyty — do dolnego dewonu, 

 wapienie i druga część lujików — do środkowego dewonu, wreszcie trzecia część 

 łupków — do górnego dewonu. Z tego zestawienia już widać, jaki zamęt w poję- 

 ciacli o stratygrafii gór Sandomierskich wywołała mapa Puscha i, jak dla wy- 

 brnięcia z zamętu tego należało całą pracę Puscha we wszystkicli szczegółach 

 sprawdzić. Dziś, po drobiazgowem zbadaniu wielu utworów Sandomiersldch 

 przez Zejsznera, Roemera, Trejdosiewicza i innych badaczy, zdobyliśmy już grunt 

 do racyjonalnej, bo na podstawie danycli paleontologicznycłi opartej klasylikacyi 

 syiuryjskicli i dewońskich warstw gór Sandomierskicli i możemy z komeiitarzami 

 tycli uczonych w ręku, korzystać, bez obawy grubszej pomyłki, z cennycli raate- 

 ryjałów Puscha. 



Bloede, a za nim Murchison jilerwsi uznali przcchodowe formacyje gór San- 

 domierskich za należące do formacyi dewońskiej . Roemer w r. 1866 zwiedził w to- 

 warzystwie ś. p. inżyniera Kosińskiego góry Kieleckie i podat ich opis w ro- 

 cznikach niemieckiego towarzystwa gieologicznego. Opis ten jest pierwszą 

 udatną próbą określenia względnego wieku rozmaitych skał dewońskich w Polsce. 

 Dalsze rozwinięcie i opracowanie rzuconej przez Roemera myśli, zawdzięczamy 

 Zejsznerowi. Prace jego, bardzo drobiazgowe i ważne, mają wszakże charakter 

 drogocennych wycieczek, bez żadnego z góry obmyślanego planu dokonanycli. 

 Ogólnego rzutu oka na budovvę gór Sandomierskich u Zejsznera nie znajdujemy. 

 Zejsznerowi zawdzięczamy odkrycie wśród warstw przechodowych utworów for- 

 macyi sylurycznej. 



Rosprawa prof, Trejdosiewicza o formacyj acli przechodowycli gór Kieleckich, 

 jest krytycznem zestawieniem danych, zebranych przez jego poprzedników; nie 

 obejmuje ona całego terenu, lecz tylko jego część północno-zachodnią.. Szczegó- 



