16 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA; 



stosunkowo dość wysoko się wznoszą,; np. Góra Zamkowa kolo Chęcin — 1135', Gór- 

 no — 1110', przeciętna wysokość wapiennych grzbietów wynosi 900 — 1000' nad poz. 

 morza. 



W liidrografii okolicy mają największe znaczenie góry Świętokrzyskie, 

 dające początek rzekom: Czarnej Nidzie, Czarnej, Koprzywiance, O^Kitóioce i Ka- 

 miennej. Niższe grzbiety nie stawiały oporu biegowi rzek wspomnianych i ich do- 

 pływów, które sobie pomiędzy niemi mniój lub więcej głębokie wyżłobiły koryta. 

 Zaznaczyć należy, że podług wszellciego prawdopodobieństwa, z danycli gieolo- 

 gicznycli wnosić można, że łożyska Czarnej i Czarnej Nidy istniały już w epoce 

 lodowej. 



Rz. Swiślina, jeden z głównych dopływów Kamiennej, bierze początek z Klo- 

 nowskej Góry w pobliżu Bodzentyna, płynąc zrazu na wschód przez Psary, Bodzen- 

 tyn i Tarczek, stąd zawraca koło Swietomasza pod ostrym Icątem na PnZ do Sitek, 

 stamtąd łagodnym lukiem znów na Wscliód, wijąc się przez Rzepin, Zapniów, 

 Wióry i Doły Biskupie, do zlania się z Kamienną pod Kunoioem. Z dopływów 

 Swisliny, najważniejszym jest Pokrzy wianka, wypływająca z błot u podnóża gó- 

 ry S-ej Katarzyny, dwu ramionami — od Wzorkóio i Dembna, na wscliód ramiona 

 te łączą się z sobą Icoło Zarzecza, zawracają colcolwiek na Pd W, do wsi Serwis, 

 gdzie wpada do Pokrzy wianki od południa rz. Slupianka, spływająca z gór Łysej 

 i Jelenio w skiej. Stąd zawraca rzeka na PnW pod prostym kątem, później przez 

 Cząstków i Pokrzy wianke na wschód do folwarku łFZoc/i?/, gdzie przyj ąwszy z pra- 

 wej strony strumień, płynący od południa z Grzegorzewie, zwraca stąd prosto na 

 północ, wpadając do Swiśliny poniżśj Zapniowa. 



Wody wschodniej części gór świętokrzyskich, spływają w dwu kierunł^cacłi: 

 1) na PnW płynie bezimienny dopływ Kamiennój, przechodzący z Wesotówlci 

 l)rzez Kraszków, Szczeglo, Zwole, Czerwoną górę, Jarugi, Gromadzice, Szewne, do 

 Ostroicca. 2) na PdW płyną dwie rzeld do siebie równoległe: Opatówka z pół- 

 nocnego stoku gór Opatowslvich — z Truskolas przez Opatów, Karwów, Slahoszoioi- 

 ce, Pęczyny, Zagrody do Wisły, oraz rz. Koprzywianka, biorąca początek na Pd 

 stolcu Wesołówki i płynąca przez Piskrzyn, Iwaniska, Krempę, Boduszów, Konary 

 i Góirki do IQimontoioa, stąd na Pd przez Szymanoioice i Naioodzice, jióźni^j na 

 wschód przez Koprzywnicę do Wisły. Zdaje się jednak, że pierwotnie rz. Koprzy- 

 wianka, płynęła od Klimontowa dalej w tym samym co uprzednio kierunku — ło- 

 żyskiem Gorzyczanki do Samborca, zmianę zaś łożysk późniejszą zawdzięcza zape- 

 wne tym samym przyczynom podnoszącym, które koryto Wisły skierowały do 

 odnogi Swieżój, zamiast do Kurońskiój, ujście Odry przeniosły z Gdańsłca do 

 Szczecina, a ISliemna— z zatoki Ryskiej do Polągi. Koprzywianka przyjmuje 

 z obu stron kilka dopływów; z lew(śj — strumień płynący od Modliborzyc na połu- 

 dnie, a późnićj na poludnio-wschód do Krempy, oraz strumyki idące od Grocho- 

 łic i Włostowa; z prawój — rz. Konarską, płynącą od wsi Gryzikaniień na wschód 

 do Konar, oraz rzeczkę płynącą z Bogoryi przez Wiśniową, Czajków i Wiązownicę. 

 Rz. Czarna Nidą bierze początek na północnej stronie gór Świętolcrzyskich z tych 

 samych błot, z których wypływa Pokrzywianlca. W Ciebołach zlewają się trzy 

 strumyki źródłowe: jeden z PnZ z góry Wyszniowój, drugi od północy z góry 

 Klonowskiej, trzeci (rz. Mącliocka) od wschodu z błot koło Wzorków. Kolo Cie- 



