18 



DZTAL TI. GIEOLOGIJA. 



Opis gieologiczny. 



Najlepszy przekrój przez wszj^stkie pokłady wchodzące w skład gór Kielec- 

 ko-Sandomierskich, przedstawia, jak to już z prac Zejsznera a priori wnosić było 

 można, łinija Raków — Łagów — Nowa Słupia — Grzegorza wice — Skały, Ictórą czy- 

 telnik znajdzie na załączont^j mapie. 



Jak widzimy, przekrój ten przedstawia się jako dwa zupełnie analogiczne 

 lęłd antyklinalne, którycłi jądro tworzą górnosyluryjskie łupki ilaste i szarowako- 

 _AVC, główną masę — dolno dewońskie Icwarcyty i piasłiowce, boczne skrzydła zaś 

 środkowo i górno dewońslcie wapienie, dolomity i łupki. Od południa granicę 

 gór stanowią utwory mioceniczne, na zacliód zaś Pierzchnicy — tryjasowe, od pół- 

 nocy — wszystkie trzy piętra formacyi tryjasow^j, od wschodu — utwory piętra 

 sarmackiego i luss. 



Oba łęki powyższe, przedzielone podłużną doliną synkllnalną m. Łagowa, 

 rozpadają się ku zacliodowi na klllca oddzielnych grzbietów, — na wschód zaś Ła- 

 gowa, jak już powiedzieliśmy, dwa tylko pasma gór się ciągną: od Słupi Nowćj 

 do Opatowa i od Łagowa do Klimontowa. 



W przekroju dopiero co wspomnianym, wychodząc z Rakowa, wzniesionego 

 na 917' nad p. m. lvu PnW, napotykamy nasamprzód lotne piaski dyluwijalne 

 z głazami narzuto wemi aż do wsi Szumska, gdzie poraź pierwszy z pod przykry- 

 cia dylu wij alnego piasku i lossu ukazują się oczom naszym stromo ku Fd upada- 

 jące kwarcyty. Kwarcyty te wraz z podrzędnemi im łupkami Icwarcytowemi 

 i gniazdami pstrych iłów, zupełnie podobnycłi do tryjasowych utworów, ciągną 

 się w dolinie rzeki Szumskiój na Pn aż do wsi Zalesia, gdzie dwór stoi na silnie 

 pogiętych i pomarszczonych szarych słupkach ilastych. Nieopodal dworu Itu Pn, 

 w buczynie Zaleskiój, widzimy obnażenie tych samycłi łuplców z upadem antykli- 

 nalnym na Pn i Pd — poniżej zaś łuplców — brunatny lub szary clenkopłytowy 

 piaskowiec szaro wako wy. W łupkach znalazłem graptołity górnosyluryjskie, 

 Monogr apsus nuntius Barr, oraz Pyr oceras sp., członki łodygi lilijowca 

 C ten o c rinu s pi n n a t us Goldf, Co nular i a I Hy o 11 1 he s. Dalej ku Pn, na 

 szczycie południowego pasma, na wysokości 1100' nad p. m., ukazuje się z pod 

 lussu kwarcyt z upadem Pn, pod nim zaś, w głębokim parowie, Icolo wsi Gęsice, 

 odsłaniają się lupki syluryjskie. Kwarcyty ukazują się jeszcze dalej w Woli Ła- 

 gowskiej. Miasteczko Łagóio i jego okolica stoi na środłcowo dewońskim dolomi- 

 cie, a na placu miasteczka odsłonięte są synklinalnie na Pn i Pd upadające bitu- 

 miczne łupki wapienne z Po si d on o m y a ve n us t a. Dalej ku północy, z pod 

 pokrywy piasku dyłuwijalnego ukazuje się kwarcyt z Pd upadem we wsi Zamko- 

 wa iDola, gdzie profil nasz przecina pasmo gór Opatowsklcli, docliodzące na górze 

 Witosławskiej do 1500' wysokości. W wąskiej dolinie podłużnej obok Starej Słu- 

 pi znowu spotykamy syluryjskie łupki ilaste z podrzędnym piaslcowcem szarowa- 

 kowym, zawierające Ctenocrinus pinnatus Goldf. Łupki te mają upad Pn 

 i tworzą podstawę kwarcytów Świętokrzyskich; piaskowce i kwarcyty, stanowiące 



