SPRAWOZDANIE Z BADAŃ GIEOLOGICZNYCH. 



35 



rokości żeberek promienistych; forma ta przeto zbliża się do inn^j Venericardii 

 z tegoż samego poziomu — V. angusticostata. Zresztą, wielkość, kształt ogól- 

 ny, rysunek skorupy, wypukłości i zamek zupełnie się zgadzają, z figurą Zittela. 

 Jądra t^j Venericardii podobne z kształtu do Cardita Partsclii sarmackiej, 

 widziałem też w kolekcyi Puscha z innych miejscowości Sandomiei-skiego. Od 

 Cardita Partschi, do którćj kształt ogólny i wielkość ją zbliża, różni się nasza Ve- 

 nericardia wybitnie rysunkiem powierzchni — rowlłi bowiem są również, a nawet 

 silnićj od żeberek spółśrodkowemi brózdami pocięte, podczas gdy u C. Partschi 

 rowki te są zupełnie gtadlde. Jest to pierwszy ślad eocenu, znany w Królestwie 

 Polskiem i na piaskowiec głaukonitowy, leżący pomiędzy białym i zielonkawym 

 piaskiem trzeciorzędowym, należy szczególniejszą zwrócić uwagę gieologów na- 

 szych. Uwagę tę wypowiadam z zastrzeżeniem, jednę bowiem skamieniałość, 

 zwykle w stanie jąder tylko lub częściowych odcisków zachowaną, uważam za nie- 

 dostateczną do rosstrzygnięcia kwestyi wieku piasków glaukonitowych, uważa- 

 nych przez prof. Trejdosiewicza bez żadnej, mojem zdaniem, podstawy za utwór 

 sarmacki. 



W następującym parowie na dnie jaru widzimy siwy ił łuplcowy, wyżój bia- 

 ły piasek kwarcowy 30' gruby, nad nim warstwa ikrowcowego wapienia, przepeł- 

 nionego skorupami Cerithium (prawdopodobnie do górnego piętra śródziemnego 

 należąca), gruba 1', wreszcie u szczytu odsłonięcia — ławicę ostrygową, złożoną 

 wyłącznie niemal ze skorup Ostrea di gi tali na Eichw, 



Utwory potrzeciorzędowe slcładają się we wschodniój części pow. Opatow- 

 skiego i w pow. Sandomierskim z łossu, w wielu miejscowościach leżącego na 

 mnlćj lub więcej rozwinięty cli utworach lodowcowych, w zachodniej zaś części 

 pow. Opatowskiego i w p. Kieleckim — z utworów lodnikowych, przeważnie piasz- 

 czystych. Ścisłe rozgraniczenie glinki dyluwijalnej od takiegoż piasku możliwem 

 byłoby tylko przy układaniu szczególowój mapy gruntów—dwa t. z. gófutwory 

 bowiem zastępują się wzajemnie, należąc do jednego poziomu gieologicznego. 

 Wogóle powiedzieć tyllco można, że glinka lodowcowa z głazami narzutowemi 

 rozwiniętą jest pomiędzy Łagowem, Iwaniskami i Konarami. Bardziój zawiłe 

 utwory dyluwijalne opisaliśmy wyżój przy odnośnych obnażeniach. 



Co się tyczy lussu, to ten przedstawia się w postaci typowćj odmiany o pio- 

 nowych, słupowo się łupiącycli stokach licznych parowów okolicy przezeń zajętćj, 

 liczne są w nim konkrecyje marglowe (losskindel), a w wielu miejscach znajdo- 

 wałem tu skorupy mięczaków lądowych: Helixhispida, unidentata, biden- 

 tata, Succinea oblonga, Pupa muscorum etc. Tylko w zachodniój części te- 

 renu przez loss zajmowanego, na PdZ Łagowa, w olłolicy wsi Sadków, Gęsice, 

 Bardo, Zbeliitka etc, widzimy drugą, szczególną odmianę lossowego piętra — loss 

 bogatszym jest tutaj w części piaszczyste, jest cokolwiek grubszy, a zamiast pio- 

 nowych słupów, rospada się na nieprawidłowe mniej więcćj poziome warstwy. 

 Zamiast „losskindel" jest on popstrzony białemi plamkami czystego piasku, a miej- 

 scami przechodzi w piasek z wydzielinami wapiennemi, w postaci długicli piono- 

 wych rurek; piaski podobne widzieć można w parowie przy wsi Gęsicach, oraz 

 w pobliżu dworu Remhowa. Nieu rodzaj ność gruntów wsi Bardo, pomimo pozornój 



