36 



DZIAŁ TI. GIEOLOGIJA. 



tożsamości ich z warstwową, odmianą lossu, wskazuje, że i tutaj mamy do czynie- 

 nia z niezwykle drobnym piaskiem lossowym. 



Wielkie głazy skal krystalicznych, bardzo pospolite na północnym stołcu gór 

 S-to Krzyskich, dal^j zaś Itu południowi w okolicach Rakotoa i Pierzchnicy, jak 

 również pod lussem w pow. Opatowskim i Sandomierskim, są. rzadłcie na połu- 

 dniowym stoku gór Świętokrzyskich do Łagoioa i Iwanisk, na któri^j to przestrze- 

 ni, jak widzieliśmy wyżój, grubość pokładów dyluwijalnych jest niezna^^w^o skła- 

 dają, się tu one nie z lodnikowych, lecz warstwowanych osadów'^^)^mowcowej 

 epoki. W regijonie powyższym, głazy składają się wyłącznie niemźfl z kwarcytu, 

 jakkolwiek zrzadka tn i owdzie napotkać można mocno obtarte kawałki granitu, 

 krzemienia i t. p. 



Wzdłuż północnego stoku gór Świętokrzyskich ciągnie się od podnóża kla- 

 sztoru S-tołcrzyskiego do szczytu Łysicy szereg tarasów, złożonych z ostrych odła- 

 mów miejscowego kwai-cytu. Na szczycie Łysicy, ten wał olbrzymi, który uwa- 

 żać mogę jedynie za czołową morenę lodowca dyluwijalnego, otaczającego grzbiet 

 Swiętołcrzyski z trzech stron, — tworzy znaczne wyniesienie o kilkanaście metrów 

 przewyższające najwyższe wychodnie kwarcytowźj slcały. Na szczycie tój more- 

 ny stoją szczątki dawnego obserwatoryjum astronomicznego. 



Następujące fakty potwierdzają moje przypuszczenia: W połowie wysokości 

 góry S-ej Katarzyny (Łysicy), na Pn jej stoku, odsłania się na przestrzeni 20 Icro- 

 ków slcała białego kwarcytu, gładlco wyszlifowana i pokryta rysami lodowcowe- 

 ml. Na szczycie Łysój góry, pomiędzy odłamami kwarcytvi, znajdowałem wielkie 

 głazy ze szramami łodnikowemi (Scheuersteine), zupełnie podobne do tych, jakie 

 w wielkiej obfitości w okolicacłi Warszawy się znajdują. U stóp klasztoru Świę- 

 tokrzyskiego świeżo została po ulewnym deszczu odsłonięta skała białego kwarcy- 

 tu, gładko wyszlifowana. Powyżej poziomu Now^j Słupi, znalazłem pomiędzy 

 odłamami kwarcytu niewielki głaz narzutowy finlandzkiego granitu. Wreszcie 

 szramy i rysy lodnikowe widziałem i dalój na południe, na dewońsłiim wapieniu 

 folwarku Eomanowa, w pow. Opatowskim. 



Co się tyczy najnowszych napływów alluwijalnych, to te, z wyjątkiem 

 piaszczystych napływów rzecznycli Pn podnóża gór Świętokrzyskich, pokrytych 

 na Pd Bodzentyna bagnami toi*fowemi i takichże napływów w okolicach Wszacho- 

 wa, mają bardzo niewielkie znaczenie w zajmującej nas okolicy. 



Streszczając szczegóły powyższe, główne wyniki badań moich są następujące: 

 1) Wyjaśnienie ogólnych warunków sti-atygraficznycli gór Kielecko-Sando- 

 mierskich, tworzącycli dwa prawidłowe łęki antyklinalne, przedzielone synklinał- 

 ną doliną Łagowa i schodzące się pod Sandomierzem: północny z kierunkiem h. 9, 

 południowy zaś h . 7. Oś obu łęków tworzą łupki syluryjskie i j^iaskowiec sza- 

 rowakowy; część środkową — dołno-dewońskie piaskowce i kwarcyty; skrzydła zaś 

 boczne— środkowo- i górno-dewońskie wapienie i łupki. 



