44 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



tern zdaniem tego uczonego, utwór nowszy od kwarcytów Świętokrzyskich, uwa- 

 żanych przezeń za najstarsze utwory kieleckiego dewonu. 



Zebrany przeżeranie w r. 1883 i ogłoszony podóv\'czas ') materyjat paleon- 

 tologiczny nie poparł zdania prof. Roemera co do istnienia w dewonie kieleckim 

 dwu poziomów piaskowcowych, ponieważ av piaskowcach góry Bokówki, zali- 

 czonc^j przez Roemera do górnego piętra piaskowcowego, znalazły się oholc dwu 

 gatunlłów Orthis, zbliżonych do form dolno-syluryjslcich — niewątpliwe odciski 

 Orthisina płana, należą.c<^j, jak wiadomo, do najcharakterystyczniejszych ska- 

 mieniałości dolnego syluru. 



Co się zaś tyczy piaskowców leżących w spągu wapieni środkowo-dewoń- 

 skicli i tworzących dolne piętro piaskowcowe schematu prof. Roemera, w artyku- 

 le powyższym dowiodłem na podstawie całego szei-egu szczą.tlców organicznych, 

 że należą, one do górnego poziomu dolnego dewonu. Najcliarakterystyczniejsze- 

 mi formami w tych piaskowcach są Spirifer medialis i Clionetes sarci- 

 nułata. 



Przytem wzajemne położenie batrologiczne tych poziomów ołvazało się od- 

 wrotnem, w porównaniu z tem, co przypuszczał Roemer, ponieważ piaskowiec gó- 

 ry Bokówki, jako utwór niezaprzeczenie syluryjski, leżeć też musi niżej od kwar- 

 cytów Swiętoki-zyskich, należących do formacyi dewońskiśj, podczas gdy prof. 

 Roemer pierwszą, z tych skał uważał za leżącą, pomiędzy środkowym i górnym 

 dewonem, a więc powyżćj liwarcytów, tworzących, jego zdaniem, podstawę kie- 

 leckiego dewonu. 



Uważałem za niezbędne wyłożyć tutaj w krótkości faktyczną stronę kwestyi 

 wieku rozmaitych piaskowców paleozoicznych terytoryjum kiełecliiego, ponieważ 

 ma ona istotne znaczenie dla prawidłowej oceny wniosków p. Siemiradzkiego, 

 który w jednc^j ze swoich prac ostatnich uważa wszystkie piaskowce i kwarcyty 

 Kieleckich gór, za wieraj ące Orthis k i e 1 c e n s i s, S t r e p t o r h y n c h u s u m b r a- 

 c u 1 u m i C h o n e t e s s a r c i n u 1 a ta, za należące do dolnego dewonu i łeżą,ce w stro- 

 pie łupków ilastych, zawierających w niektórych punktach górno-syluryjską, 

 faunę graptolitową, 



Wnioslci p. Siemiradzldego różnią się więc zasadniczo od poglądów wypo - 

 wiedzianych przeżeranie w r. 1883: 1) w tem, że autor ten zalicza do dewońskich 

 utworów piaskowce, które na podstawie znalezionycli w nich sliamieniałości ja za 

 dolno-syluryjskie uważałem, 2) w tem, że łączy te ostatnie w jedno z Ifwarcytami 

 dolno-dewońskiemi, podczas, gdy moje badania wylcazały, iż dwie te grupy skał 

 pod względem faunistycznym nic ze sobą, wspólnego nie mają 



Wskutek podobnćj różnicy zdań naszych, uważałbym za najwłaściwsze z ko- 

 lei nad każdą z tych różnic się zatrzymać 



') Izw. gieołog. Komiteta, 1883. 



2) Izw. Geotog. Komiteta, 1886, str. 481. 



3) Zeuschncr. Zeitschr. d. D. G. Gesellsch. 18G9. 



Znaczna część zarzutdw p. Michalskiego, o ile one za shiszne uznanemi zostały— zna- 

 lazła uwzględnienie w pracy p. Siemiradzkiego, w niniejszym tomie umieszczonej; zarzuty te stosują 

 się więc do dawniejszego, pierwotnego tekstu pracy p. S. i jedynie na wyraźne żądanie autora 

 tutaj zost.ily umieszczone. {Przyp. Bed.) 



