54 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



logiczne podobieństwo do jurajskich wapieni, lecz również i szczątki organiczne, 

 mianowicie zaś znajdowanie się w nich kawałków amnezytów z grupy Amn. bi- 

 plicatus. 



Jeśli przedłużymy w ob.ie strony linlj;^ leczącą wyżój wskazane wycliodnic 

 slcał jurajskicłi i zgodną wogóle z kierunkiem tycliżc, łinija ta określi położenie 

 pasa, wzdłuż którego daje się dostrzedz cały szereg zjawisli, na podstawie któ- 

 rych należy ten pas uważać za najbardziej na Pd wysunięty grzbiet pasma Kie- 

 leckiego, dlatego też będę je odtąd nazywał Wójczo-Pińczowskiem pasmem kro- 

 dowem. Pogląd powyższy stwierdzą nietyłko dyzlokacyje skał jurajskich i la-e- 

 dowych, tworzących to pasmo oraz jego iderunek, wogóle zgodny z kierunkiem 

 najbliżej leżących fałd Kieleckiego pasma, lecz również charakter utworów mio- 

 cenicznych, rozwiniętych po obu stronach wzmiankowanego pasma i zmuszają- 

 cych nas do przypuszczania, że wypukłość tego pasma wyróżniała się wyraźnie 

 od okolicznej równiny już w epoce miocenicznej. Przypuszczenie to potwierdza- 

 ją, zdaniem mojem, następujące fakty: nasamprzód — wapień litotamnio wy, ; przed- 

 stawiający, jak wiadomo, utwór wód płytkicłi i rozwinięty w innych częściacli 

 miocenicznego terytoryjum Polski, wyłącznie w jego pasie brzegowym, tutaj po- 

 jawia się znowu wzdłuż pasma Wójczo-Pińczowskiego, pomimo, że pasmo to po- 

 łożeniem swojem odpowiada bardziój środkowym częściom miocenicznego base- 

 nu 2); powtóre — -poziom gipsowy, dochodzący znaczniejszej miąszości w głębokich 

 częściacli miocenicznego basenu Polski, nie istnieje prawie na najwyższych punk- 

 tach pasma Wójczo-Pińczowskiego, co objaśnić się daje jego slabem rozwinięciem 

 pierwotnem i następnie rozmyciem zupełnem tworzących go skał; potrzecie — utwo- 

 ry sarmackie typowo są rozwinięte jedynie na północnej stronie pasma wzmianko- 

 wanego, na południowój zaś mają one skład petrograficzny całkowicie odrębny, 

 dlaczego też na mapie Kontkiewicza wcale nie zostały wskazane. 



Należność pasma Wójczo-Pińczowskiego do gór Kieleckich, oraz udział 

 w budowie jego utworów kredowych, prawidłowo podniesionych, doprowadza nas 

 do wniosliu, że działalność procesów górotwórczych trwała w regijonie Kieleckim 

 po osadzeniu się skał górno-kredowycli, gdy tymczasem dotychczas wszyscy ba- 

 dacze tych okolic przypuszczali, że czynność ta ustała w epoce pojurajskiej ^). 



Pogląd ten usprawiedliwiała okoliczność, że margiel kredowy, uważany do- 

 tychczas za jedynego przedstawiciela tej formacyi w terytoryjum Kieleckiem, od- 

 słania się zwykle w znacznćj odległości od pasma górskiego i ma w większości wy- 

 padków położenie poziome, wskutek czego też pojedyńcze, znane w literaturze 

 przykłady zmienionego uwarstwienia opoki, uznawano za anomalije czysto lolcał- 



') Stosunkowa dawność tego pasma występuje szczególnie wyraźnie na krańcu PdW. gdzie 

 twoi^zfj; go skały kredowe, podczas gdy po obu jego stronach, na znacznej przestrzeni znamy tylko osa- 

 dy trzeciorzędowe i do tego najnowsze spomiędzy znanych poziomów trzeciorzędu Kieleckiego. 



^) W PnZ kierunku, za zbliżeniem się do pasma Wójczo-Piuczowskiego, na terytoryjum gór 

 Kieleckich, zlewają się oczywiście dwa pasma skal litotamniowych — brzegowe i środkowe. 



•*) Pusch. Geognost. Beschr. v. Polen. I cz. 1831, str. 52. Pusch. Nowe przyczynki etc. 

 (Pam. Fizyjogr. V, 1885, str. 3.3. 



