KRÓTKI ZARYS GlEO LOGICZNY. 



57 



Przyczyną, podobnej różnicy zdań jest okoliczność, że piętro gipsowe w kie- 

 leckim regijonie trzeciorzędowym zajmuje przestrzeń znacznie mniejszji, aniżeli 

 piętro litotamniowe, leżą-ce w jego spggu, oraz przedstawia pod względem stosun- 

 ku miąszości pokładów zupełne przeciwieństwo z poprzedzaj ą.cem — gdyż Avar- 

 stwy gipsowe stają, się coraz grubszemi w miarę oddalenia od brzegów miocc- 

 nicznego zagłębia wogóle, w szczególności zaś w miarę oddalenia od płytkich 

 Części tej kotliny. 



Wskutek tego, naleganie bespośrednle gipsów na typowe skały litotamnio- 

 wego piętra bardzo rzadko widzieć się daje (Szaniec, Łabędziów, Staszów etc). 

 Naodwrót zaś w największej ilości wypadków podkład gipsów tworzą iły bądź 

 zupełnie nlezawierające skamieniałości, bądź też zawierające faunę w przegrzeb- 

 ki bogatą, pomiędzy któremi spotykają się i takie gatunki (Pecten Co heni i P. 

 denudatus), które dosięgają największego swego rozwoju w pierwszem piętrze 

 śródziemnem, co posłużyło widocznie prof. Suessowi za podstawę do zaliczenia 

 tych iłów wraz z wyżej leżącemi gipsami do starszego z dwu piętr śródziemno- 

 morskich. 



Ponieważ pokłady gipsowe Kieleckiego terenu miocenicznego, tworzą, jak 

 zobaczymy niżej, zupełnie samodzielny poziom i przytem znane są przykłady, 

 w Ictórych piętro to leży bespośrednio w stropie typowych skał litotamniowycli 

 drugiego piętra śródziemnego, niema oczywiście żadnych podstaw do zaliczenia 

 ich do pierwszego piętra śródziemnomorskiego, co było możliwem jedynie wsku- 

 tek niedokladnój znajomości stosunków batrologicznych tego poziomu do innych 

 utworów Kieleckiego miocenu. 



Do liczby nowych i wielce ciekawych faktów, dotyczących gipsowego piętra 

 Kielecldego miocenu, należy zaliczyć slłonstatowaną przezemnie w okolicach 

 m. Buska obecność pomiędzy gipsonośnym i niżój leżącym poziomem litotamnio- 

 wym pośredniej warstwy margłu glaukonitowego, obfitującego w cząstki organi- 

 czne, należące do kilku gatunków, mianowicie Pecten Lilii, Modiola Horne- 

 sił i Cardium sp. 



Bez względu na to, że dotychczas w jednym tylko punkcie udało się znaleść 

 wyraźne dowody istnienia pomiędzy gipsami i skałami łitotamniowego poziomu 

 warstwy pośredniej, bardzo charakterystycznćj zarówno pod względem petro- 

 graficznym jak i paleontologicznym, mamy obecnie już pewne podstawy do przy- 

 puszczenia, że ta seryja pokładów znacznie szerzój jest rospowszechniona, gdyż 

 około m. Staszowa, położonego na wschodniej granicy skał gipsonośnych, te osta- 

 tnie przedziela od wapienia łitotamniowego pokład zielonego piasku głaulconito- 

 wego; innym dowodem powyższego twierdzenia jest fakt, że około folwarku Łabę- 

 dziowa, jalc to wslcazałem w opisie badań moich z r. 1880, górna powierzchnia hete- 

 rosteginowej warstwy wapiennej, służąca tutaj za bespośredni podkład iłów gipso- 

 nośnych, jest usiana odciskami przegrzebków, wówczas już przezemnie określo- 

 nych jako Pecten scabiosus (Reuss 7ion Eichw), przyczem wzmiankowałem, że 

 przegrzebki te nie spotykają się ani w waj^ieniu heterosteginowym, ani w mar- 

 glach pod nim leżących, pomimo obfitości w nich dwu innych gatunków prze- 

 o-rzebkó w Pecten denudatus i Pecten c r i s t a t u s. 



P.im. Fizyj. Tom YII. 



Dzlal II. 8 



