58 



DZIAŁ II. GTEOLOGIJA. 



Fakty powyższe, jak również ta okoliczność, że Pecten Lilii i Modiola 

 Ilur ncsii należy do najpospolitszycli skamieniałości w solonośnych itach Wieliczki, 

 oraz spotykają się również w galicyjskim miecenie, pi-zeważnie w warstwach gip- 

 som towarzyszących, dozwalają, mojem zdaniem, przypuszczać, że osadzenie się gi- 

 psów było poprzedzone w Kieleckiem zagłębiu miocenicznem przez znaczną zmia- 

 nę w jego faunie^ polegającą na zniknięciu większości form żyjących w niem pod- 

 czas okresu poprzedniego, oraz na znacznem rozwinięciu się takich postaci (Pec- 

 ten Lilii, M. Hornesii), których przedtem bądź wcale tam nie było, bądź też były 

 tak nieliczne, iż obecność ich dotychczas faktycznie nie mogła być stwierdzona. 



Fakty przeżeranie przytoczone cielcawc są i z tego jeszcze względu, że 

 zbliżają Kieleclde zagłębie gipsowe do odpowiednich utworów galicyjskich nie- 

 tylko pod względem batrologicznym lecz i paleontologicznym, dając przez to pe- 

 wne podstawy do uważania gipsowego poziomu Kieleckiego, narówni z gipsami 

 galicyjskie mi, do drugiego piętra śródziemnego. 



Na zakończenie kwestyi wieku gipsów Kieleckich, pozwolę sobie jeszcze 

 zwrócić uwagę na jeden ciekawy szczegół. W ostatnich czasach w literaturze 

 wypowiedziano zdanie, że nie wszystkie gipsy galicyjskie są śfuśle współczesne, 

 jakkolwiek należą do jednego i tego samego poziomu paleontologicznego. Powo- 

 dem podobnego mniemania była oczywiście ta okoliczność, że gipsy południowo- 

 zacliodnićj części galicyjskiego płaskowyżu są oddzielone od starszych skał (kre- 

 dowych) tylko bardzo nieznacznym szeregiem pokładów, zwanych warstwami 

 Baranowskiemi i zawierających faunę wielce obfitą w przegrzebki, pomiędzy któ- 

 remi znajdują się też Pecten c ris tatuś, Pecten Coh en i i P. den uda tu s. 



W pasie tym w stropie gipsów leżą iły niezawierające skamieniałości. 



Cokół wiele odmienny charakter batrologiczny posiadają gipsy południowo- 

 wschodniej części galicyjskiej niziny, gdzie leżą zawsze w górnój części miocenu 

 śródziemnomorskiego, blisko sarmatu, dlaczego też uważają się za utwór młodszy 

 od gipsów wyżój wspomnianego regijonu. 



W samój rzeczy, rospatrując się w któremkolwiek z obnażeń gipsowego pię- 

 tra, odpowiadających środkow(ij części zagłębia miocenicznego i leżących poza 

 obrębem powierzchni zajętej przez wyraźne utwory sarmackie, znajdziemy, że 

 gipsy są oddzielone od opoki kredowej jedynie nieznaczną warstewką iłu, obfitu- 

 jącego w Pecten cristatus, P. Coheni 1 P. denudatus '), przyczem nad gip- 

 sami w nielicznych tylko wypadkach ukazują się iły nieolcreślonego wieku, nie- 

 zawierające skamieniałości. 



Przykład powyższy będzie zatem wielce przypominał typ gipsów w połu- 

 dniowo-zachodnićj Galicyi, uważanych za starsze ^). 



1) Dr. Łomnicki w jednej ze swoicŁi prac ostatnich nazywa nawet te warstwy wprost „Baranow- 

 skiemi." (Słodkowodny iitwdr trzeciorzędowy na Podolu galicyjskiem. Sprawozd. Kom. Fizyjogr. 

 Akad. Umiejętn. w Krakowie, T. 20, 1886, str. 56). 



2) Przykłady podobne, uważane za ogólny typ warunków zalegania gipsów Kieleckich posłużyły, 

 jak wspomniałem, za motyw prof. Suessowi do zaliczenia tej skały do pierwszego piętra śródziemnego. 



