66 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Niespodziewane pojawienie się wychodni opoki kredowej na niskiej równi- 

 nie, pokrytej utworami trzeciorzędowemi stanie się zrozumiałem, jeśli wspomnimy, 

 że wzmiankowany pagórek kredowy leży w niewielkićj odległości od pasma 

 Wójczo-Pińczowskiego. Sądząc z upadu warstw jego na PdZ, możemy przypu- 

 ścić, że jest on częścią południowego skrzydła antykliualnego łęku, rozmytego 

 w sw(!^j części środkowej, którego skrzydło, północne łeży około Wójczy, gdzie 

 jaklcolwiek wskutek grubój powłolci łossu opoka nie jest widoczną, obecność jćj 

 atoli jest wielce prawdopodobną ze względu na położenie gieograficzue i orografi- 

 czny charakter tej miejscowości, tworząc(^j bespośrednie przedłużenie pasma Piń- 

 czowskiego. 



Z trzecli otworów świdrowycli, wywierconych u północnego podnóża kredo- 

 wego pagórka i leżących na łcrzywej linii, mniej więcej z zachodu na wschód idą- 

 C(^j, najbliższym od pagórka jest otwór zachodni, oddalony od wzmiankowanego 

 kamieniołomu zaledwie o 100 kroków. 



Podług dostarczonycłi mi wiadomości, w otworze tym do głębokości 12 me- 

 trów szły gipsy i iły, dalej, aż do 68 metrów głębokości — opoka. Nafta pokazała 

 się raz jeden w górnych pokładach (iłach i gipsach). 



Następujący ku wschodowi otwór najdalój przytem na północ wysunięty, 

 doprowadzonym został do glękokości 240 metrów, przyczem gipsy i iły napotkano 

 w górnych 18 metracli, dalej zaś szła opoka. Nafta pokazała się w trzecli pozio- 

 mach, na 18 OT, 43 m i 176 m. 



Wreszcie ostatni otwór został wywiercony na dnie szybu 30 metrów głębo- 

 kiego i doprowadzony został do głębokości 230 metrów. Iły i gipsy napotyłcano 

 tylko do 17 metrów głębokości, dalej szła opoka. Nafta ułiazala się w dwu pozio- 

 mach, na 12 m i 63 m. 



Oprócz tycłi otworósy, oddalonj^ch od siebie zaledwie na łdlkadziesiąt sążni, 

 przep)rowadzono cztery szurfy, z których jeden leży prawie na połowie odległości 

 pomiędzy drugim i trzecim otworem i szedł do głębokości 17 metrów w iłach 

 i gipsach, dalej zaś napotkał opokę, przyczem nafta ukazała się na granicy pokła- 

 du ilasto-gipsowego i opoki. Dwa drugie szurfy, położone na PdW od linii otwo- 

 róvv gipsowycłi, doszły do 17 i 14 metrów głębokości, w górnej części idąc przez 

 iły, w dolnej napotka\vszy gipsy z siarką rodzimą. Nafty nie było. Wreszcie 

 czwarty szurf został przebity na przeciwległc^j stronie pagórka, t. j. u PdZ jego 

 podnóża i napotkał odrazu opol^cę. 



Przy rospatrzeniu faktów powyższych, przede wszystkie ni zwraca UA\'agę ta 

 okoliczność, że iły oraz gipsy, napotkane \ivzy robotach poszukiwawczych, mają 

 grubość bardzo nieznaczną i najdalej na głcbolcości 18 metrów zostają zastąpione 

 jtrzez inną skałę, którą prowadzący roboty nazywał margłem, wspominając przy- 

 tem, że skała ta jest podobną do tój, z której się składa pagórelc, t. j. do opoki 

 kredowej. 



W samej rzeczy, pokruszona masa, którą mi pokazywano w hałdach otwo- 

 rów świdrowych, przypomina, mojem zdaniem, daleko bardziej skały kredowe, 

 aniżeli trzeciorzędowe, tak że pod tym względem wyniosłem wrażenie wprost 

 przeciwne temu, które w artykule swoim wypowiada j?. Szymanowski, uważający 

 wszystkie slsały przewiercone świdrem za utwory trzeciorzędowe. 



