NAFTA W AVÓJCZY. 



67 



Ponieważ kwestyja wieku tój skały mai-glowój nie jesfc bynajraniój obojętny 

 dla prawidłowej oceny warunków znajdowania się nafty, a zatem i teoretycznego 

 pi"awdopodobieństwa znalezienia obfitszycli niż dotycliczas jćj źródeł w tej okolicy, 

 uważam za niezbędne rospatrzyó jq, szczegółowo, nieograniczając się na gołosłow- 

 nych jedynie twierdzeniach. 



Przedewszystkiem liczyć się musimy z bardzo stanowczem zdaniem pp. Ko- 

 sińskiego i Kontkiewicza, twierdzc-icych, że w szurfach, zwiedzonych przez nich 

 w 1-. 1880, a podówczas jeszcze zupełnie świeżycłi, iły naftonośne leżały na- opoce 

 kredowej. Wskazówce tej nadają, szczególne znaczenie, ponieważ opiera się ona 

 na obejrzeniu świeżycłi robót szurfowych, nie świdrowych, przyczem była możność 

 otrzymania okazów slfały w wielkich bryłach, a przez to znacznie zmniejszały się 

 szanse błędnego olcreślenia tak charakterystycznego raargłu kredowego za trze- 

 ciorzędowy margieł łub glinę, jakkoł wieli nie chcę zaprzeczać, że skały Icredowe 

 i trzeciorzędowe terenu Kieleckiego, są niekiedy bardzo do siebie podobne. 



Stwierdzony przez wyżwspomnianych gieologów fakt znajdowania się pod 

 naftonośnemi skałami trzeciorzędowemi w Załuczu na nieznaczmśj głębołcości wy- 

 chodni opoki kredowej, podaje w wą.tpłiwośó p. Szymanovvslłi5 starający się obja- 

 śnić obecność kawałków opoki kredowćj w dolnej części robót szurfowych przy- 

 puszczeniem o rzekomem znajdowaniu się tutaj pośredniej warstwy trzeciorzędo- 

 wego konglomeratu, pod którym znowu pojawiaj!^ się gliny i gil^sy (?), nałeżą.ce 

 zdaniem jego, również do utworów trzeciorzędowych i mają.ce tutaj, sądząc z o-łę- 

 bokości otworów świdrowych, bardzo znaczny grubość. 



Przypuszczenia i wnioski p. Szymanowskiego okazały się w danym wypadku 

 opartemi nietyle na faktycznym materyjałe przez niego zebranym, ile na czysto 

 osobistych kombinacyjach. Widać to np. z tego, że za podstawę przypuszczenia 

 o obecności pod gipsami pokładu konglomeratu, które to przypuszczenie służy 

 znowuż za dowód, mający obalić faktyczne spostrzeżenia dwu gieologów, autor 

 przyjął tę wyłącznie okoliczność, że kawallłi opolti kredowej, które mu pokazywa- 

 no, miały wygląd „mniśj lub więcćj wytartych głazów". Skutkiem tego przejdę 

 wprost do rospatrzenia, o ile poglądy i wnioski p. Szymanowskiego, mogą się uwa- 

 żać za prawdopodobne z teoretycznego punktu widzenia. 



Jak widać z mapy p. Kontkiewicza, a także z faktów przeżeranie powyżej 

 opisanych, skały osadowe w okolicy wsi Zalucza rozwinięte, znajdują się w bes- 

 pośrednim związku z osadami pozostałój części Kieleckiego regijonu trzeciorzędo- 

 wego, co, jak mi się zdaje, daje nam zupełne prawo przypuszczać, że przynaj- 

 mniej pod względem ogólnego swego charaltteru, skały wsi Załucza nie mogą 

 przedstawiać jakiegoś bardzo wyróżniającego się wyjątku w porównaniu z odpo- 

 wiedniemi osadami innych punktów Kieleckiego regijonu. Z wyżej przytoczonej 

 charakterystyki Kieleckiego miocenu widzimy, że u podstawy jego leżą ilaste 1 wa- 

 pienne (nie lionglomeratowe) skały, współrzędne wogóle wapieniowi lejtańslciemu, 

 a za niemi dopiero wyżój leży poziom gipsów i iłów im towarzyszący cli. Przy- 

 tem wykazaliśmy, że poziom spągowy gipsów w wielu punktach ma grubość nie- 

 jednostajną, w zależności od jego typu (facies), oraz, że w tych wysiadkach, łdedy 

 warstwy te składają się z niargłi i iłów, grubość icli bywa bardzo nieznaczną, tak, 

 że wyżćj leżący poziom gipsowy zdaje się niekiedy bespośrednio spoczywać na 



