70 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Zgodność w uwarstwieniu skał trzociorzędowych, jalc również przypuszczający ich 

 upad pod skały kredowe, Ictórycli wycliodnia łeży zaledwie o kilkfidziesiąt liroków 

 na Pd, przedstawia uogólnienie nadzwyczaj śmiałe, ponieważ jest ono w sprzecz- 

 ności ze wszystkiemi faktycznemi daneiui o charakterze Kieleckiego miocenu 

 i stosunku jego do skał spągowych. 



Oprócz stwierdzenia istnienia w regijonie Kieleckim skał naftodajnych mio- 

 cenicznego wielcu, dane dostarczone przez poszukiwania powyższe wykazują, jesz- 

 cze fakt nowy i zupełnie nieoczekiwany — pojawienie się nafty w utworach głębićj 

 położonych, które, jak wykazałem już, należy uważać za kredowe. 



Zanim przejdziemy do oceny naulcowego i praktj^cznego znaczenia tego fak- 

 tu, uważałbym za niezbędne zrobić parę uwag w celu wyjaśnienia kwestyi, czy 

 pojawienie się nafty w skałach kredowych jest przy wiązanem do pewnego pozio- 

 mu, czy też ona jest w nich nieprawidłowo rossianą. 



Dane liczebne, pomimo ich szczupł<ij ilości dość jasne, zdaniem mojem, wy- 

 kazują, zupełny brak jaki(^jkol wiek prawidłowości w tym względzie i nadają źró- 

 dłom naftowym w warstwach kredowych charakter zjawisk czysto przypad- 

 kowych. 



W samój rzeczy, biorąc pod uwagę bardzo słaby upad Pd warstw kredowej 

 opoki, odsloniętój w łomie na szczycie pagórka, bliskość otworów świdrowych, 

 ułożonych przytem w kierunku skat kredowych, mamy zupełne prawo oczekiwać 

 poja-wienia się nafty we wszystkich otworach świdrowych, mniój więcćj na jedna- 

 kowej głębokości, w razie, jeżeli obecność jój w pokładzie kredowym pozostaje 

 w zależności od petrograficznego charakteru pewnych warstw kredowych. W sa- 

 mćj rzeczy natomiast widzimy, że w j^ierwszym, najbliższym do pagórka otworze, 

 przy 68 metrowej głębokości nie napotkano w kredzie źródeł naftowych, podczas, 

 gdy w sąsiednim, nafta pokazała się na głębokości 43 metrów, w dalsz}''m zaś na 

 63 metrów. 



Porównywając otwór drugi z trzecim, jako mające na ogól prawie jednostajną 

 głębokość 230 i 240 metrów, znajdujemy, że w pierwszym z nich nafta została zna- 

 lezioną w pokładzie kredowym w dwu poziomach, na 43 1 176 metrów od po- 

 wierzchni, w drugim raz tylko jeden, na 63 metrze i nie napotkano jej powtórnie 

 pomimo przewiercenia studni na 240 metrów. Zestawienia powyższe nie potwier- 

 dzają, zdaniem mojcm^ wniosków p. Szymanowskiego, o istnieniu w przekrojacli 

 rzeczonych stałych, określonych poziomów naftodajnych, złożonych, podług jego 

 mniemania, z podrzędnych warstw piaskowcowych 



Niemówiąc już o tem, że samego istnienia podrzędnych warstw czysto pia- 

 skowcowych w Załuckim marglu kredowym nie można za zbyt wiarogodne uwa- 

 żać, ponieważ się one nigdzie w kredowych pokładach Kieleckich nic znajdują '), 



') Godnem jest zastanowienia, że nie mogłem nic si^ dopytad o owych piaskowcacli, m.ającycli 

 t.ik ważne znaczenie w teoretycznej części wywodów p. Szymanowsliiego. Daleki jestem od myśli kate- 

 gorycznego odrzncenia możliwości ich istnienia na podstawie tej jednej okoliczności, z tem wszystkiem 

 jednak, wobec zupełnego braku warstw piaskowcowych w górnej części pokładu kredowego, nie mogę 



