72 DZIAŁ IT. GIEOLOGIJA. 



na poziomic niższym od poziomu Wisły, przyczcm najniższe ich warstw^^ leżące 

 na granicy zetknięcia z jurą., mają charakter plasicowcowy, tak, że gdyby skały 

 kredowe w Polsce mogły wogólc odegrywać rolę naftociągu (jak ml to się nieje- 

 dnokrotnie słyszeć o rozmaitycłi skalach osadowych Polski zdarzało), biorącego 

 naftę z jakichś niewiadomych zbiorników, zasilającycli również naftą slcaly Icarpa- 

 ckie, szyb Szczerbakowslci niezawodnie musiałby naftę napotl^ać, mając potemu 

 wszelkie dane, niewyłączając olbi-zymiój głębolcości 240-sążniowej. 



Nie będzie zbytecznem wspomnieć, że bliskość regijonu karpackiego sama 

 przez się wcale nie przemawia na korzyść analogii pomiędzy ukazaniem się nafty 

 około Załucza w skałacli kredowych i znajdowaniem się jćj w kredzie karpackićj, 

 ponieważ w obrębie karpackim skały kredowe mają całldem odrębny charaliter 

 petrograficzny i paleontologiczny, wskazujący, że terytoryjum to w okresie ich 

 utworzenia się, a zarówno w epokach poprzedzających i późniejszych, znajdowało 

 się w warunkach wyjątkowych, które rozwikłać w sposób zadawalnlający pomimo 

 licznych badań dotychczas się nie udało. 



Jako naturalny wniosek z tego cośmy wyżój powiedzieli wynika, że ukaza- 

 nie się nafty w otworach świdrowych w Zaluczu na znacznćj głębokości i do tego 

 w sizale kredo w(^j, niemające nic wspólnego z podkarpackleml jej źródllslcaml, 

 przypisać należy stopniowemu przesiąkaniu nafty ze skal mlocenlcznych do niżój 

 leżącej opoki, przyczcm przesiąkanie i gromadzenie się jej ma miejsce nietyłko 

 w kierunku płaszczyzn uwarstwienia, lecz nieprawidłowo: przez przypadłtowe 

 szczeliny i próżnie w warstwach kredowej opoki. 



Tak więc fakty przezemnle wyłożone i wnioski z nich wyprowadzone spro- 

 wadzają kwestyją znajdowania się pierwotnych źródeł naftowycłi w Królestwie 

 Polskiem do dawnych jej rozmiarów, t. j. wykazują one, że pierwotne siedlisko 

 nafty znajduje się tutaj w glinach mlocenlcznych, na nieznacznej głębokości ma- 

 jących w spągu opokę kredową, tak, że grubość tych pokładów naftodajnych 

 wogółejest bardzo nieznaczną. Ostatnia okoliczność łącznie z brakiem w tycli 

 gllnacli warstw piaskowcowy cii '), mających zwyłłłe znaczenie zbiorników nafto- 

 wych nie dozwala się s^Jodzlewać obfitszych źródeł nafty, rozdzielonej mnl(^j 

 więcej jednostajnie w całej masie glin i dotykających się z niemi słcał innego 

 wieku. 



Dlatego też pogłębianie próbnych otworów świdrowych poza głębokość 

 warstw mlocenlcznych, dla których określa doskonale dolną granicę poziom gi- 

 psowy, przedzielony od opoki w głębszycli częściach basenu nieznaczną warstewką 

 marglu lub gliny, należy uznać za uleracyjonalne, ponieważ otwór tald może na- 

 potkać naftę w kredzie jedynie w złożu drugorzędnem I przytem w niewielkiej 

 ilości, zależnc^j bezpośrednio od objętości przypadkowych szczelin i próżni kredo- 

 wej opoki, w zwartej masie dla płynów mało przepuszczalnej. 



') Piaskowce, o których wspominałem przy opisie otworów świdrowych, niemówiąe już o wątpli- 

 wej ich naturze, należą do warstw kredowych. 



