NAFTA W WÓJCZY. 



73 



Zanim zakończę niniejsze uwagi, muszę raz jeszcze dotknięć regijonu Kar- 

 packiego, którego bliskość przez większość jDraktyków jest podnoszona bez dalszój 

 krytyki do wysokości niezbitego dowodu, ilekroć poruszymy kwestyjtj, możliwości 

 znalezienia w Polsce jakichkolwiek użytecznych kopalin, znanych już w Kar- 

 patach. 



Jak wiemy, najmłodszem ogniwem Karpackiem, zawieraj^cem naftę jest 

 pokład solonośny miocenicznćj formacyi. Położenie tego ogniwa w jednym kie- 

 runku jest dokładnie określonem, ponieważ uważa się dzisiaj za rzecz dowie- 

 dzioną, że około Wieliczki przykry wają. je piaski zwane Bogucickiemi i zawie- 

 rające faunę drugiego piętra śródziemnomorskiego. 



Kwestyja sporna obecnie na tem jedynie pole^"a, do którego z dwu piętr 

 śródziemnomorskich, odnieść można z większą słusznością ten pokład solonośny. 

 Jakkolwiekbądź, nawet ci gieologowie, którzy zaliczają go do nowszego drugiego 

 piętra, zgadzają się na to, że w takim razie będzie on przedstawiał najstarsze ogni- 

 wo tego piętra. Tymczasem gliny naftodajne Kieleckie leżą niezaprzeczenie Avy- 

 żćj od osadów drugiego piętra śródziemnego i należą podług wszelkiego prawdo- 

 podobieństwa do nowszego, sarmackiego piętra, tak, że nie można ich pod żadnym 

 pozorem uważać za dalszy ciąg solonośnych pokładów Karpackich, jak to czyni 

 p. Szymanowski, Ictóry na tój podstawie przypuszcza, że „nafta w Wójczy pozosta- 

 je w bespośrednim związku z Gralicyjską" '). 



Tak więc i trzeci z wniosków p. Szymanowskiego, którym zresztą sam autor 

 nadaje jedynie znaczenie „mniej lub wiecćj prawdopodobnych przypuszczeń", sta- 

 je aię mało prawdopodobnym ze względu na zupełny brak faktów za nim przema- 

 wiających. 



Przechodzę obecnie do innój kwestyi, ściśle zwirizanćj z pctrograticznym cha- 

 rakterem trzeciorzędowych utworów gub. liieleckiej i mającej narówni zkwestyją 

 naftową pewną doniosłość praktyczną, a mianowicie: liwestyi gieologicznych wa- 

 runków pojawienia się niektórych spomiędzy tutejszych źródeł mineralnych. Da- 

 ne w tym kierunku, przezemnie zgromadzone, z tego względu zwłaszcza są ważne- 

 mi, że AV roku zajjrzeszłym wydanem zostało prawo o ochronie źródeł mineral- 

 nych i że w obecnej chwili waży się kwestyja zastosowania tego prawa do najbar- 

 dziej wsławionych zdrojowisk Królestwa Polskiego, położonych w okolicy Buska, 

 t. j. właśnie w tej miejscowości, w której mi się udało zebrać wiele nowych i cie- 

 kawych szczegółów. 



Jak wiadomo, prawidłowe określenie okręgu ochronnego pewnćj gTupy 

 zdrojowisk staje się możliwem wtedy jedynie, jeżeli znamy dokładnie nietylko 

 sposób ich pochodzenia, lecz i wszystkie późniejsze fazy tego zjawiska, zależne od 

 warunków czysto lokalnych i mogące z tego Avzględu okazać się dla rozmai- 



') Szymanowski 1. c. str. 383. 

 Pam. Fizyj. Tom VII. 



Dział II. 10 



