ŹRÓDŁA BUSKIE. 



77 



zana do jakichkolwiek wiadomych petrograficznych poziomów, które w każdym 

 wypadku dałyby się z całą. ścisłością olireślie i obliczyć. 



Do wniosku tego doprowadzają mię fakty, zebrane przy poszukiwaniu nafty, 

 które wykazały, jak wspomniałem już wyżój, że kopalina ta dostaje się do kredo- 

 wćj opold przez przypadkowe szczeliny i próżnie, nie zaś przez pewne ściśle okre- 

 ślone pokłady, ponieważ warstwa opoki jest pod względem petrograficznym nad- 

 zwyczaj jednostajną i w ogólnej swój masie dla wody przepuszczalną. 



Tak więc fakty, dotyczące podziemnego przypływu wód z zewnątrz do ko- 

 tliny potwierdzają wypowiedziany już pi-zezemnie popi-zednio wniosek o miejsco- 

 wem pochodzeniu Buskich zdrojowisk mineralnych. 



Zanim przejdziemy do rospatrzenia pewnych specyjalnych właściwości źró- 

 deł dzisiaj działających, pozwolę sobie wyłożyć w ogólnych zarysach, w jaki spo- 

 sób podług mego zdania, odbywa się to zjawisko, którego rezultatem są mineralne 

 zdroje Buskiej kotliny. 



Jak wspomniałem wyżój, kotlina Buska jest z trzech stron orograficznie zu- 

 pełnie zamkniętą i tylko od południa przedstawia w trzech miejscach przejścia, któ- 

 rych poziom leży cokolwiek wyżej od przeciętnego poziomu środkowej części ko- 

 tliny. Prócz tego wykazałem, że powierzclmia kredowój opoki, leżącej w spągu 

 trzeciorzędowych pokładów Icotllny, ma kształt w ogólnych zarysach analogiczny 

 z kształtem powierzchownym doliny, t j. kształt wyżłobienia z trzema szczerbami 

 na Pd brzegu, które też są z tego względu naturalnemi kanałami dla odpływu na 

 południe wód zaslcórnych (mineralnych), nagromadzonych na powierzchni opoki. 

 Pozostaje mi dodać jeszcze, że dno t^j kredowćj kotliny przedstawia powierzchnię 

 falistą, złożoną ze swej strony z ranićj lub więcćj zamkniętych dołlców '), wypeł- 

 nionych przez osady trzeciorzędowe, grubiejące w dołkach i wyklinlające się 

 na wypukłościach opoki. 



Wskutek tych właściwości orograficznej i geologicznej budowy kotliny, gro- 

 madzą się w niej wody opadów atmosferycznych jźj basenu, które przesączając się 

 przez pokład gipsowy, nasycają się solami i nagromadzają w zagłębieniach kredo- 

 wój opoki w postaci wód mineralnych. Dalszy ruch tej wody po rozpadlinach 

 i szparach opoki jest utrudnionym z tego względu, że w pewnej głęboliości opoka 

 Icredowa jest przesiąknięta wodą słodlcą, która dopływając do kotliny z zewnątrz, 

 pozostaje tutaj pod pewnem ciśnieniem hydrauliczncm i dozwala zatem warstwie 

 kredowój odegrywać rolę warstwy nieprzepuszczalnej w stosunku do wyżój leżą- 

 cój warstwy wody mineralnej. 



Podziemne nagromadzenie vvody mineralnój w kotlinie, będzie miało miejsce 

 dopóty, dopóki jej poziom nie dosięgnie wysokości, dozwalającej jćj wypływać 

 z kotliny przez brzegi zagłębień Icredowej opoki, przedstawiającej, jalc już wspo- 

 mniałem, w zwartej masie sl^ałę dla wody mało przepuszczalną. Jedynie możli- 

 wemi do tego drogami będą szczerby na południowym Icrańcu kredowej kotliny, 



1) Ścisłe oznaczenie kształtu ti'j powierzchni z.ipomocą pi-ac świdrowycli, stanowi, zdaniom nio^ 

 jem, najważniejsze zadanie dla zupełnie ścisłego rozgraniczenia pojedyńczycli grup wud mineralnycij. 



