ŻKODLA BUSKIE. 



79 



Pogląd laki [jotwlerdza uictylku ta ukolicznośó, że przy końcu seisomi leczni- 

 czego, jak to niejednokrotnie słyszałem od rozmaitych osób, woda czerpana z tych 

 studzien w znacznym sto])niu traci swoje własności lecznicze, lecz i fakty bespo- 

 średnio w literaturze cytowano. 



Tak Pusch '), opisując rezultaty robót próbnych, prowadzonych w okolicach 

 Buslia przez Ferbera, powiada, że w jednym szybie, głębokim na 100 stóp, który 

 zdaniem inż. Rugiewicza '■^) nie jest niczcm innem jałc dziś eksploatowaną studnią 

 „Rotundą", napotkano sołaulłe bardzo słabą, ponieważ ze wszystkich stron, dawał 

 się zauważyć znaczny dopływ słodkiej wody. 



Jako logiczne następstwo faktów powyższych, wysnuwamy wnioselc o niera- 

 c_yjonalnem urządzeniu zdrojów Buskich, zasilanycli w znacznćj mierze w dolnej 

 swej części przez wodę słodką, wskutek czego woda mineralna, otrzymywana 

 z tych studzien, będzie miała skład chemiczny wielce niestały, a co zatem idzie, 

 niejednalcową siłę leczniczą. Wahania jakości wody objawiać się muszą prawdo- 

 podobnie już w ciągu jednej doby czynności zdroju, a po upływie pewnego czasu 

 mogą dosięgnąć swego maximum, tak, że studnia może w pewnych godzinach 

 swej czynności dawać wodę prawie zupełnie słodką. 



Peryjodyczne zmiany jakości wody będą w łcażdej studni odmicnneml, zale- 

 żą one bowiem bespośrednio od stosunku liczebnego, określającego dopływ wody 

 słodldej i mineralnój. 



Nieracyjonalność Buskicli studzien mineralnych pod względem nadmiernej 

 ich głębokości staje się zresztą zupełnie zrozumiałą, jeżeli wspomnimy, że więk- 

 szość studzien nie jest niczem innem, jak szybami próbnemi, przeprowadzonemi 

 w celach całkiem odmiennycli od tego, do którego dzisiaj służą, szyby te bowiem 

 wykopano, szukając pokładów soli kamiennej. 



Dla zakończenia kwestyi powyższej uważałbym za właściwe wspomnieć tu- 

 taj i o tern jeszcze, że różnice, dostrzegane niełdedy w chemicznym składzie wód 

 zdrojów blisko obok siebie położonych, mogą również być uważane za pośredni 

 dowód na korzyść mego poglądu o miejscowem pochodzeniu Buskich zdrojowisk 

 mineralnych, różnice te bowiem w tym razie wyjaśniają się stosunkowo bardzo 

 łatwo, w przeciwnym zaś stają się zupełnie niezrozumiałemi, jeżeli przypuścimy, 

 że woda mineralna przypływa do kotliny w zupełnie gotowym stanie. 



W samej rzeczy, jeżeli zważymy niejednostajną grubość i skład litologiczny 

 gipsowego poziomu w rozmaitych punlctach kotliny, t. j. innemi słowy, niejedno- 

 stajną ilość i jakość za\vartych w nim soli, jak również okoliczność, że każde 

 zdrojowisko zasila się wodą, której nasycanie odbywa się w granicach określonej 

 i przytem podług wszelkiego prawdopodobieństwa niewielkiej przestrzeni, staje 

 się zrozumiałem, dlaczego nawet sąsiadujące ze sobą studnie mogą zawierać wodę 

 wielce różną pod Avzględem slvładu cliemicznego. 



Dodajmy do tego, że oprócz Avód atmosferycznych, dostających się do gipso- 

 wego poziomu kotliny drogą przesiąkania z góry, mineralna woda może się tvvo~ 



') Pusch. Geogii. Beschr. v. Polen. 1836. T. II, str. 384. 

 Eugiewicz. 1. c. str. 209, 



