80 



DZJAŁ II. GIEOLOGIJA. 



rzyć w nićj również kosztem słodkich źródeł doply vvaj;j,cycli tutaj z dolii [)o szcze- 

 linacli Iłredowej opoki, oraz, że w prostej załeżności od przewagi tego lub innego 

 dopływu słodldej wody, będą. się znajdowały cliemiczne własności wody nainerał- 

 nej. Tale np. w razie tworzenia się wody mineralnej wyłącznie kosztem opadów 

 atmosfery cznycli ') można mniemać, że będzie ona zawierała znaczne ilości siar- 

 kowodoru, ponieważ woda atmosferyczna, docliodząc do gipsowego pokładu z gó- 

 ry, będzie zawierała wiele części organicznych, niezbędnycłi do otrzymania slar- 

 koAYodoru z gipsu. 



Cokolwiek odmienny rezultat musimy otrzymać w razie przewagi podziem- 

 nego dopływu slodki(^j wody, ponieważ ta ostatnia zawiera oczywiście mało cz:j.- 

 stek organicznych, tak, że proces mincralizacyi wody będzie polegał głownie na 

 wyługowaniu slcał gipsowego poziomu, t. j. na rospuszczeniu soli w nim za- 

 wart3'ch. 



Na zakończenie łcwestyi pochodzenia Buskich zdrojowisk mineralnych, uwa- 

 żam za swój obowiązek zaznaczyć, że pogląd przezemnic wypowiedziany o ich 

 pochodzeniu iniejscowem, w granlcacli samt^j kotliny, pomimo, że jest opartym na 

 całym szeregu zupełnie nowycli faktów i spostrzeżeń moich, pod względem teore- 

 tycznym wcale nowością nic jest, ponieważ zdanie podobne wypowiedział już 

 ogólnikowo Pusch, litóry powiada: „die Salzigcn Wasser bei Owczary und Busleo 

 seien desshalb mchr ais cin Tage — ais ein Grdndwasser anzusehen" 



Główna zatem korzyść przytoczonych w powyższem sprawozdaniu faktów 

 i wniosłców na nich opartych, polega na tem znaczeniu, jakie fakty te mają dla 

 prawdziwej oceny niektórych łcwcstyj prałctycznych, dotyczących bądź samych 

 zdrojów mineralnych, bądź terenu przez nie zajmowanego. 



Tak np. oprócz wylcazania nieracyjonalności ełvsploatovvanych dziś studzień, 

 daty przytoczone w niniejszem sprawozdaniu doprowadzają do wniosku o najści- 

 ślejszem umiejscowieniu procesów mincrałizacyjnych. Okoliczność ta ma, mojem 

 zdaniem, znaczenie istotne dla prawidłowego postawienia podniesionej przez 

 miejscowych przedsiębiorców łiwestyi ścisłego określenia dla niektórych grup 

 Buskich zdrojowisk okręgów ochronnych, ponieważ uprawnia nas zupełnie do 

 mniemania, że regijony działania pojedyńczych studzień, t. j. powierzchnie, 

 w granicach którycli odbywa się proces nasycania wody każdego z tych zdrojów 

 solami mineralnemi, są wogóle bardzo niewielkie i że zatem w większości wypad- 

 ków nie wyjdą z granic posiadłości tych obrębów, na których się mieszczą 

 studnie. 



Ostatnie przypuszczenia nasze stwierdzają w zupełności falcty rzeczywiste, 

 ponieważ żaden z nich nie dowodzi kategorycznie, żeby rcgijon działania jakiej- 

 kolwiek eksploatowanej obecnie studni, obejmował przestrzeń należącą do kilku 

 właścicieli. 



') Wypadek ten musi mieć miejsce w tym pimkeie, gdzie polclad trzeciorzędowy leży wyżej po- 

 ziomu słodkiej wody, dopływającej do kotliny z zewnątrz po szczelinach opoki kredowej. 



2) Pusch. Geogn. Besehr. v. Polen. 1836. Cz. II, str. 402. 



