o WŁASNOŚCIACH WĘGLA ZAMECZKOWSKIEGO. 



83 



zącego zachowuje się w ten sposób, że nawet przy silnem ogrzewaniu nie zabar- 

 wia płynu na ciemno-brunatno, co wszakże jest bardzo charakterystycznem dla 

 węgli brunatnych. W podobny sposób węgiel ten zachowuje się i wobec kwasu 

 azotnego. 



Węgiel zameczkowski, mocno ogrzany w rurce szklanej, wydziela gęsty dym 

 brunatny, z zapachem spalenizny. Dym ten, po osadzeniu się na chłodniejszych 

 miejscach rurki, tworzy brunatnej naleciałość, nierospuszczalną w kwasach i alka- 

 lijach gryzących. Węgiel po wydzieleniu z siebie produktów gazowych, tworzy 

 prawie jednolitą, masę, niezmieniajq;cq. jednak formy zewnętrznój i podobną, do 

 koksu. 



Mały o ostrych kantach skrawek węgla, zapalony w płomieniu dmuchawki 

 pali się chwilkę wydzielając nieco dymu, następnie przez pewien czas tli, a wkrót- 

 ce zupełnie gaśnie. Opalona w ten sposób strona węgla traci zupełnie połysk, 

 staje się podobną do węgła drzewnego i jest o tyle miękką, że łatwo rysuje na 

 papierze. 



Ciężar właściwy węgla zameczkowskiego określony był w ten sposób, że 

 ściśle zważony kawałelł tego węgla opuszczony był do cylindra z podzialkami, na- 

 pełnionego wodą przy 14° R, poczem określała się szczegółowo ilość wody, wy- 

 pchnięt(5j przez ten węgiel. Ostateczny przeciętny wynik badania dał dla ciężaru 

 właściwego naszego węgła cyfrę 1,243. 



Określenie ilości gazów, popiołu i węglika dokonywane było tak, że pewna 

 ilość wysuszonego węgla spalaną była w przykrytym tygiełlłu platynowym do 

 czasu, kiedy się przestały wydzielać zeń gazy i- pozostała gąbcza jta sucha masa 

 o stalowym połysku, podobna zupełnie do Icoksu. Różnica wagi dala ilość zawie- 

 rającycli się w węglu, prócz małej ilości wody, ciał lotnych, co wynosiło prze- 

 cięciowo 47,95%. Otrzymany w ten sposób Icoks spalał się następnie w tymże 

 tyglu, lecz już zupełnie otwartym, dopóki nie pozostał tylko czysty popiół. Ró- 

 żnica wagi znowu dawała ilość zawierającego się w węglu węglika i popiołu, 

 przyczem ilość pierwszego była w przecięciu 51,25%, a driigiego 0,8%' Tym spo- 

 sobem węgiel zameczkowski zawiera w sobie: 



Węglika . . . 51,25% 

 ciał lotnych . . . 47,95 

 popiołu . . . 0,80 



100 



Zdolność cieplikowa Avęgla określoną była, niezupełnie ścisłą wprawdzie me- 

 todą Berthiera: ł gram suchego węgla, zmięszany z 40 gramami glejty, poddawa- 

 ny był rospalaniu w zamkniętym tyglu glinianym, w mufli, w ciągu 24 godzin. 

 Zredukowanego ołowiu otrzymywano 32,02 g, a ponieważ 1 g ołowiu odpowiada 

 .237,6 jednostlcom ciepła, przeto zdolność cieplikowa naszego węgla jest 76U8 je- 

 dnostek. 



Na zasadzie wszystkich powyższych cech wyprowadzić należy niemy lny 

 chyba wniosek, że węgiel, o którym mowa, zaliczony być winien do nader.cennyoh 



