92 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Związki^ kadmowe stanowią, prawie stalą przymięszkę rud. cynkowych. Wę- 

 glan kadmu można łatwo znaleść pod mikroskopem, poddając szlif poprzednio 

 działaniu siarku amonu, zdi-adza się on wtedy charakterystyczną żółtą barwą siar- 

 ku kadmu. Zwykle węglan kadmu znajduje się w połączeniu z węglanem cynku; 

 kryształy tego ostatniego po potraktowaniu szlifu siarkiem amonu, przybierają 

 równomierne żółtawe zabarwienie. Tam zaś, gdzie węglan kadmu występuje 

 w większych ilościach, ])rzedstawia się w formie oddzielnych skut)ień i ziarn. Wi- 

 dzimy więc, że kadm, chociaż vv słabszym stopniu aniżeli cerusyt, także okazuje 

 skłonność do tworzenia oddzielnych indywiduów*. _ 



Oprócz węglanu kadmu, spotykamy w szpacie cynkowym, chociaż wyjątko- 

 wo tylko, siarek kadmu; charal^teryzuje się on w świeżych szlifach swoją żółtawą 

 barwą. 



Kalamin rombiczny, wodny krzemian cynku, przedstawia się pod mikrosko- 

 pem w formie dobrze rozwiniętych kryształów, co go charakterystycznie odróżnia 

 od smitsonitu. Kryształki kalaminu mają przeważnie formę długich słupków, 

 zaostrzonych na końcu, lub też rzadziej czterolcątnych tabliczek również zaostrzo- 

 nych. Przekroje bywają przeważnie trój- i czterokątne. Często kryształy two- 

 rzą bliźniaki, gdz".e ściana zrośnięcia jest równoległa do długiej przekątni. W szli- 

 fach oprócz mniejszych i większych kryształków wypełnia zwykle resztę prze- 

 strzeni ogromna ilość maleńkich igiełek kalaminu; stanowi to jednę z charaktery- 

 stycznych cech szlifów tego minerału. 



Kryształy kalaminu, tak samo jak smitsonitu, same są bezbarwne, z lekkim 

 niebieskawym odcieniem, lecz zwykle zabarwia je wodan żelaza, który nietylko 

 wypełnia wolne przestrzenie pomiędzy kryształami, ale wchodzi i w większe kry- 

 ształy, tworząc w nich nieregularne skupienia. 



W mięszaninie węglanu i krzemianu cynku można z łatwością odróżnić czą- 

 steczki Icalaminu, nietyllco drogą optyczną ale i zapomocą reakcyi chemicznej: 

 kalamin potraktowany kwasem solnym, silnie żelatynuje się; działając na taki 

 szlif słabym rostworem fuksyny, otrzymujemy intensywne zabarwienie we wszyst- 

 kich miejscach, gdzie się znajdował krzemian cynku. W kryształach tego mine- 

 rału można często zauważyć pęcherzyki powietrza, w kryształach smitsonitu tego 

 nie zauważyłem. 



Połączenia ołowiu i kadmu towarzyszą krzemianom cynku w daleko mniej- 

 szej ilości niż węglanom; do ich odkrycia i rozdzielenia w rudzie stosuje się to 

 samo, co było powiedziane przy smitsonicie. 



Rysunek III przedstawia szlif przepełniony maleńkiemi igłami i kryształami 

 kalaminu. 



Kryształów romboedrycznego bezwodnego ■ krzemianu cynku (Yillemit) 

 w szlifach badanych przeżeranie nie znalazłem; dość często zaś spotykają się nie- 

 przezroczyste, zwietrzałe kryształki kalaminu. 



W materyjale, z którego korzystałem, czystej blendy cynkowej wcale nie 

 było. W próbkach badanych przeżeranie znajduje się ona albo ściśle zmięszana 

 ze szpatem cynkowym, albo tworzy cienlcie żyłki w masie wapienia podkładowe- 

 go. Blenda cynkowa przedstawia pod mikroskopem wyraźne przel<roje, przewa- 

 żnie o, 4-ro i 5-kątne. Barwa j(^j pod mikroskopem ciemno-szara, z żółtawym od- 



