4 ^ DZIAŁ IIT. BOTANIKA. 



Flory pojeclyńczycli krojów i miejscowości, nastręczyły wiele liczcLnycli 

 kombiiiacyj. Układano stosunki roślin dwuliściennych do jednoliścicnnych, ro- 

 cznych do trwałych, ziół do kizewów i drzew, roślin wodnycli do Itjdowycli, licz- 

 by rodzajów do liczby gatunków i t. p. 



Aby lepiej rozjaśnić stosunki flory jednego kraju, porównywano ją z florami 

 innych, uskuteczniając porównanie rozniaitemi sposobami, 



Niektó]'zy autorowie rozdzielali liczbę gatunków każdej flory na dwie równe 

 części 1 poszukiwali, ile najbogaclej uposażonych w gatunki rodzin, składa się na 

 połowę flory. Z liczby tych rodzin, że je tak nazwę naczelnych, wnosili o boga- 

 ctwie flory, a z miejsca, jakie w szeregu rodzin naczelnych, ustawionych wedle 

 bogactwa gatunków, zajmowały różne rodziny, wyprowadzali wnioski o odrębnej 

 charakterystyce roślinności różnych krajów. 



Inni, porównywając dwie flory, notowali w każd(^j rodzinie gatunki wspólne, 

 oraz wyłącznie do jednej z dwu flor należące, co dawało względny obraz bogactwa 

 lub ubóstwa każdej rodziny, a następnie całej flor}'. 



Jakkolwiek, przy rosp'atry waniu stosunków liczebnych różnych flor, odno- 

 szono się w szczegółach niejednokrotnie do roślinności kwiatowej powszechnej, 

 nie spotkałem się jednak nigdy z pracą, porównywajncą całą. florę jakiego kraju, 

 wprost z cala roślinnością kwiatową powierzchni ziemi. Jeżeli kto robił podobne 

 obliczenie, to w każdym razie nie dla flory Królestwa Polskiego, którój stosunek 

 do roślinności kwiatowej całej powierzchni ziemi, podaję na poniżej umieszczonej 

 Tablicy. 



Bentham i Ilooker w r. 1883 skończyli „Genera plantariini", obszerne dzie- 

 ło, którego druk rozpoczął się w 1862 r. w Londynie. Dzieło to, uzupełnione 

 llcznemi dodatkami, wypowiada ostatnie dzisiejsze słowo S3'stematyld botanicznej. 



Dwaj znakomici botanicy opisują wyczerpująco rodzaje wszystkich roślin 

 kwiatowych całej powierzchni ziemi, co się zaś tycze gatunków, to tylko wymie- 

 niają ich liczbę. Znajomość jednak roślinności Icwiatowćj całej powierzchni zie- 

 mi nie jest tak daleko posunięta, żeby dwaj botanicy angielsc}^ chociaż rozporzą- 

 dzający w Kew najbogatszemi na świecie zielnikami, mogli przy każdym rodzaju 

 ściśle oznaczyć liczbę znanych gatunków. Wiedzą oni wprawdzie, ile gatunków 

 Icażdej rodziny l)ylo opisy wanycli przez różn3'cli autoj-ów, ale niezawszc mogą 

 określić, ile z tych gatunków wypada uznać za dobre. 



Ponieważ Tablicę poniżej zamieszczoną oparłem, co się tyczy roślinności 

 kwiatowej całej powierzchni ziemi, na dziele Benthama i llookera, więc liczba 

 gatunliów wielu rodzin w Tablicy jest tylko przybliżona, a tem samem call^owita 

 liczba gatunlców, do Ictórej doszedłem i wszystkie dalsze wywody nie są bezwzglę- 

 dnie ścisłe, ale tyllio ścisłe w granicaeli dzisiejszej możebności. Za lat niewiele, 

 gdy setki nowo odkryt3'ch gatunków przybędą i gdy sprawa wielu gatunków dziś 

 wątpliwych rozstrzygniętą zostanie, cyfry Tablicy wypadnie nowcmi zastąpić, 

 które z kolei znowu z czasem wartość utracą. Taki to już los wszystkich obliczeń 

 przyrodniczych, nietylko podrzędnycli jak niniejsze, ale nawet najważniejszych. 

 Mimo to, obliczenia takie rozjaśniają wiele kwestyj. 



Z Tablicy widać w gtównycli zarysach, w jaki sjjosób Bentham i Hooker 

 rozdzielają rośliny kwiatowe. Przcdewsz} stkicm wiellihn działem nie nadają 



