STOSUNEK FLORY KRÓL. POLSK. K. ŁAPCZYŃSKIEGO. 33 



Jedn^ z bardzo pospolitych n nas roślin, nlesęardzsica żadnym gruntem, jest 

 powój folny (Convolvulus arvensis L), chociaż rodzina -powojowatych wychy- 

 la się niechętnie z klimatów gorących. 



Wielka rodzina pokrzytcowafych rossiadla się głównie w klimatach gorących 

 i ciepłych, mimo to pokrzywa gospodaruje jakby u siebie w każdym naszym 

 ogrodzie. 



Lipę sławimy jako naszę rodzimą niskich strzech i dworlców towarzyszkę. 

 Wyrasta u nas wspaniałe i długo żyje, mimo to, w oczach przyrodnika, wśród 

 loierzh, topoli nadwiślańskich, polnych róz, sosen, świerków, dębów i buków, wygląda 

 jak indyjanka wśród mazurów, litwinów i małopołanów. Orzeszki lipy niebywa- 

 łego kształtu u naszycli drzew, jój Icwiatów silny, podzwrotnikowy aromat, ostrze- 

 gają, że to jakaś z pod gorętszego słońca wygnanka, do naszycli chłodów przysto- 

 sowana. I rzeczywiście, choć lipa zżyła się z naszemi warunlcami, jój rodzina je- 

 dnak głównie między zwrotnikami zamieszkuje. 



Zdaje mi się, że zbytecznemby było więcój przykładów przytaczać, chociaż 

 nasuwają się pamięci: jesiony, trzmieliny, saklaki, zólte kosaćce pospolite na miej - 

 scach mokrych, krzyżoionice (Poły gal a), przytulije (Galium) i ostromlecze (Fju- 

 phorbia), rosnące prawie na każdej miedzy, ćiemięź?/^; (Vi n ce t o xicu m o ff i- 

 cinałe Mnch), zalegający wszystkie skały w Ojcowie i wiele innych roślin, bar- 

 dzo u nas rospowszechnionych, choć przeciętnie ich rodziny niechętnie się sado- 

 wią w naszych warunkach Idimatycznych. 



15. Niekiedy jednak podej rżenie niechęci jest niesłiisziiem. Wiele roślin 

 nie należy do flory Królestwa z powodu niemożności dostania się do nas pi"zez 

 morza, szczyty gór, albo przez kraje o gorącycli lilimatach. Przymiotno kanadyj- 

 skie (Erigeron canadensis M), Gralinsogaea parviflora Cav i wesołek 

 (Oenothera biennis L) są żywym przykładem, jak prędko amerykańskie ro- 

 śliny rosszerzają się u nas, b3de tylko przenieść ich nasiona przez ocean. 



16. Rośliny wodne dlatego właśnie rosciekawiają botaników, że ich nasion 

 człowiek przenosić nie potrzebuje, one same niezrozumiałemi dotąd sposobami 

 wszędzie się dostać umiały, nielękając się po drodze ani słonycli oceanów, w któ- 

 rych wyżyć nie mogą, ani suchych i gorących pustyń, ani najwyższych gór. 



Nasz Grzybień żółty (Nuphar lutea Sm) rośnie w Europie, w Syberyi, 

 w Japonii i w Kanadzie. 



Jaskier wodny (Ranuncułus aquatilis L) zamieszltuje ł^uropę, Azyją 

 i Amerykę północną. Na północy dosięga Islandyi, na południu wysp Kanaryj- 

 skich i Abissynii. 



Frzęstka (Hippuris vułgaris L) otacza półkulę północną, na południowej 

 spotyka się przy cieśninie Magielana. 



Jezierza toiększa (Naj as maj or Ali) aż do wysp Sandwickich dochodzi. 



Zamętnica błotna (Zannichełia palustris L) z półkuli północnej do No- 

 w^-j Zełandyi dosięga. 



Wrzecznik trawiasty (Potamogeton pusillus L) z półkuli północnej do- 

 sięga z jednej strony Gwinei, z drugic^j Chili. 



Wrzecznik przerosły i kędzierzatoy (P. pe r foli atu s L, P. crispus L), aż do 

 Nowój Holandyi się rospościerają. 



Pam. Fizyj. Tom Vir. Dział III. .5 



