ROŚLINNOŚĆ SANDOMIERZA I GÓR PIEPRZOWYCH K. L APCZYŃSKIEGO. 



51 



wszystkich botaników jest uznany i równie jak Th. serpyilum podległy częstym 

 przekształceniom. 



Roszpunkę zebrałem dwu gatunków: Valerianella olitoria Móncli 

 i V. den tata Po 11. Ta ostatnia na miedzach w pobliżu miasta ma owoce om- 

 szone, w Pieprzowych zaś górach gładkie. Formy to znane. 



Jaskier icielokiciatowy {Rim\\\\GVi\\xs, polyanthemos L) obficie na miej- 

 scach słonecznych rosnący, jest mniejszy od leśnycli okazów Podlasia i Litwy. 



J^awUna hulickonośna {'^\)\Y^Qix filipendula L), przebywająca pod War- 

 szawą na łąkach i hukicica lekarska (Beton i ca officinalis L), pilnująca się na 

 Mazowszu zarośli, zadawalniają się suchą miedzą pod Sandomierzem, 



Ponad miedzami i wzgói-zystemi polami wznosi się, jakby wielki kurlian, 

 wzgórek stożkowaty, nazywany Salve Regina, Z powodu spadzistości uprawia- 

 nym być nie może, bydło i owce nie mają do niego dostępu, z powodu zasianych 

 dokoła pól, więc zdobi go liczny zastęp polnych kwiatów, rozrzuconych po 

 murawie. 



Fakt nader zajmujący w górach, odmienność flory północnych i południo- 

 wych pochyłości, uwydatnia się i na takim pagórku, jałc Salve Regina. Od połu- 

 dnia na zescliłej ziemi rozsiadła się przeważnie macierzanka, nicobawiająca się 

 silniejszych słonecznych promieni, skoro granice jej rozmieszczenia sięgają aż do 

 Abissynii. Od północy murawa się siłniój zieleni i łiwiatów dużo. 



Między innemi kwitnie w Czerwcu obficie: szałwia łąkowa (Sal via pra- 

 t e u s i s L), dzwonek sybir ski, f osłonek zwyczajny ( He 1 i a n t li e m w ni v u ł g a r e 

 Gaertn) i koniczyna górska (Trifołium montanum L); w Lipcu: sparceta igło- 

 icienka wielkoktoiatowa ):\xnQ\\ii grandifłora Jacq). Trudno sobie wytłu- 

 maczyć, dlaczego ostatnia rośnie w Sandomierzu i na Podolu na miejscach słone- 

 cznych, na Mazowszu zaś i na Litwie, gdzie słońce słabiej dogrzewa, chroni się do 

 lasów sosnowych. 



Między trawami najwięcej strzępUcy grzebieniastej (Koeleria cristata 

 Pers) bardzo drobnój, zapewne z powodu, że się obchodzić musi bez ulubionego 

 plasku. 



U stóp Salve Regina wśród tarniny, róż pospolitycli i trędownika główkowego 

 (Scrophułaria nodosa L) spotkałem w Czerwcu łcilka kwitnących krzaczków 

 róży francuskiej (Rosa gallica L) zupełnie podobn(5j do zebranój przezemnie 

 w Kikowie w stopnickiem (_Pam. Fiz, T. II str. 356) i do wizerunku u Schłechten- 

 dala i Langethala n. 2634, ale nieco odmiennej od okazów chełmskich i po- 

 dolslcich. 



Nazwa ciekawego wzgórka, Salve Regina, sięga podobno bardzo dawnych 

 czasów. Nazwa ta jest wielkiemi literami na murawie wyżłobiona przy szczycie 

 wzgórza. Legenda odnosi napis do XIII wieku, do czasu strasznego zniszczenia 

 Sandomierza i rzezi mieszlcańoów przez Tatarów. Inne podanie utrzymuje, że li- 

 tery prochem zostały wypalone przez łsonfederatów barslłich. Bądźcobądź, od- 

 wiedzający dzisiaj to miejsce sandomierzanie, mają zw3'czaj poprawiać zarastające 

 trawą litery i zapewne długo będą widoczne. Na wierzcliolku wzgórza stoi z cio- 

 sowego kamienia krzyż pamiątkowy. Obszerny stąd widok na nizinę Wisły pra- 

 wego i lewego brzegu. Wysokie bowiem wzgórza lewego brzegu, na którycli leży 



