PKZYCZTNEK DO MONOGRAFII BYDŁA. 



277 



dzić większe zainteresowanie się w łonie hodowców, tem więcój, że przy ustaleniu 

 typo.wem, jakie jest icli cechą, łatwo przy umiejętnej hodowli, opartej na doborze 

 lepiej zbudowanych stadników i krów i dobrem ich karmieniem pokazać, że umie- 

 my skorzystać z materyjału, u nas się znajdujjj,cego". A dalój: „Piszący te słowa, 

 (p. Kubicki), który celem robienia nad niemi spostrzeżeń, sprowadził też dwie 

 krowy, wskutek jednakże przyczyn od niego niezależnych, mós;! je tylko przez 

 dwa hitn przeprowadzać, przyszedł jednakże w tym krótkim czasie do przekona- 

 nia, że jest to bydło, które mlecznością swoją znacznie przewyższa bydło wątpli- 

 wego pochodzenia, jakie często napotykać można w gospodarstwach, gdyż po ocie- 

 leniu dawały wyż pomienione dwie sztuki po nawet garncy mleka. Waga zaś 

 ich mała, dochodząca 800 fun., czym je w większój liczbie gospodarstw daleko po- 

 żądańszem bydłem użytkowem od ciężkich ras zagranicznych, które tem samem 

 więcej paszy potrzebować muszą". 



Tem się ogranicza szczupła literatura przedmiotu. 



Jak łatwo się przekonać, oba te sprawozdania zasadniczo się i-óżnią, p. Po- 

 piel bovviem znajduje podobieństwo bydła S-tokrzyskiego do holenderskiego, p. 

 Kubicki zaś do tyrolskiego. 



Jak wspomniałem wyżój, w 1886 r. zrobiłem wycieczkę w S-tokfzyskie, 

 w celu poznania miejscowego bydła. Zwiedziłem w tym celu pas kraju ciągnący 

 się na długość od Opatowa do Chęcin, na szerokość zaś od linii kolei Bzin-Ostro- 

 wiec do Rakowa. 



Otóż miejscowość ta pod względem gatunku gleby przedstawia wybitne ró- 

 żnice o dość wyraźnie zakreślonych granicach. Na północnym mianowicie stoku 

 gór S-tokrzyskich, od wsi Dombne, prawym brzegiem Pokrzywianki do ujścia 

 Świśliny i Kamienni^j, ku Wiśle, ciągnie się luss, który okala również część cypla 

 Ś-tokrzyskiego, przechodząc koło Jeleniowa i Nowćj-Słupi na południe, gdzie 

 ciągnie się aż do lasu Trzcianka. Ten sam pas lossu ciągnie się północnym sto- 

 kiem gór S tokrzyskich do Truskolas, stamtąd zwraca na południe do Iwanisk, 

 skąd lewym brzegiem rzeki Konarskiej ciągnie się ku Sandomierzowi. Pas ten 

 daje odnogę ku PnZ, która ciągnie się przez Ceber, Wierzbkę, Radostów, Zalesie, 

 Bardo, Czyżów i Sendek. Koło Bodzentyna również spotykamy małą, izolowaną 

 partyją lossu. Jako podłoże tćj gleby, w dolinach znajdujemy piasek dyluwijal- 

 ny. Wzdłuż jednakże północnego stoku gór Ś-tokrzyskich, od Jeleniowa do 

 Szczygła, cienka warstwa lossu spoczywa na podłożu ilastem. 



Pasma gór S-tokrzyskich pokryte są cienką warstwą rodzajną o podłożu 

 skalistem. 



W poludniowc^j 1 poludniowo-zachodniej części S-tokrzyskiego, znajdujemy 

 glebę piaszczystą, która bespośrednio spoczywa na skale (łupek, kwarcyt, wapień 

 i piaskowiec). Wyjątek pod tym względem stanowią: Huta-Nowa, Kozieł, Ocie- 

 sęki, Kierdany i Zalesie, w których to miejscowościach warstwa rodzajna spoczy- 

 wa na podłożu ilastem, iłach ciemnych i zimnych. Pas ten graniczy na południe 



mieszczono ustęp, orzekający podobieństwo bydła Ś-toI{rzyskiego"j^lo bydk dzikiego parków Szkoc- 

 kich. Za, dodatek ten, jako wyrażający nie moję|opiniją, odpowiedzialności nie biorę. 



