234 DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



tego laktodensimeti- wykazywał ml zawsze o 1 do I1/2 stopnia wyższy ciężar wła- 

 ściwy mleka tutejszycli krów, od mleka normalnego. 



' Produkcyja mięsna może najmniśj jest rozwiniętr^ w bydle Ś-tokrzyskiem. 

 O ile mogłem dowiedzieć się od rzeźników, można przyjijć jako normę 50— 557o 

 mięsa ze sztuki średnio utuczonej. Cyfrę tę podaję jednak z zastrzeżeniem. By- 

 dło to podobno z łatwością ma się wypasać. 



Muszę tu zauważyć, że mieszkańcy okolic S-go Krzyża niebardzo^cbcą. uznać 

 miejscowe bydło za odrębuj^ rasę. Rzecz to naturalna, że nie jest to rasa kultur- 

 na, a tylko przechodnia, ale że jest to rasa rodzima, krajowa, następujące dane za 



Pig. 5. Wół. 



teni przemawiają: 1) znakomita dziedziczność; 2) maść i budowa tego bydła są je- 

 dnostajne u znacznej liczby osobników; 3) budowa czaszki jest stalą i charaktery- 

 styczną; 4) typ „bos prlmigenius" o górskiój budowie nie był sprowadzany w te 

 okolice, a nawet w kulturze nie jest znany. 



Żyw(^j wagi bydła rasy S-tokrzyskiej sprawdzić nie mogłem; sądząc jednak 

 na oko, dorosły wół musi Avażyć około 1200 fun., krowa zaś około 800 fun. O bu- 

 łiajach trudno mi coś powiedzie, bo spotkałem ich tylko 2, a z tak małdj liczby 

 niepodobna robić uogólnień. 



Stan hodowli w S-tokrzyskiem jiozostawia wiele do życzenia. Ogi'aniczano 

 się tu dotychczas poprawianiem (?) miejscowego bydła rospłodnikami ras zacho- 

 dnio-europejskich, o czem już wyżój wspomniałem. Poza tern nie zrobiono do- 

 tychczas prawie nic. Budynki dla bydła są tu ogólnie ciemne, niskie i bez wenty- 

 lacyi. O czyszczeniu bydła tu ani słychać. Bydło w lecie, chodząc po pastwiskach, 



! 



