18 



DZIAŁ IV. ANTROPOLOGIJA. 



Szpilki te zupełnie jednakie tak co do wielkości jak formy, są długie 0,161m, 

 z czego na główki o formie krzyża przypada po 0,043 m, grube zaś są, 0,005 m. 

 Obie szpilld są ładnie zacliowane, a główki ich bogato ozdobione w koła wspót- 

 środkowe wypukłe i karbowane, tak, że przypominają sznurki mocno Jcręcone, 

 Tab. IIIcZ'. 



Przy każdój szpilce jest przytwierdzona agrafa, Tab. III z, w formie pół- 

 liręgu, opartego na wydłużonym czworoboku, stanowiącym dolną część agrafy i tu 

 są przytwierdzone trzy uszka, do których matemi kółkami przytwierdzają się łań- 

 cuszki. U góry agrafy, na pólkręgu, jest jedno uszko, które ją przymocowuje do 

 szpilki. Wysokość agrafy każdej 0,032ot, szerokie u dołu 0,054m, grubość 0,001m. 

 Obie o jednakowych wymiarach i na każdej z nich była przymocowana jakimś ki- 

 tem czy miękkim metalem blaszka z ozdobami wypukło sztancowanemi, T. III z'. 

 Ozdoba na tój blaszce składa się z dwu szeregów małych punkcików, biegnących 

 równolegle do brzegów blaszki. Szereg wewnętrzny punkcików, w miejscu gdzie 

 się zaczyna czworobok, rozgałęzia się na dwie odnogi, z których jedna towarzyszy 

 zewnętrznemu szeregowi, a druga opuszcza się prostopadle Icu dolnym szeregom. 

 Środek blaszki wypełniają trzy koła wspólśrodkowe o grabój, karbowanej i wy- 

 pulcłej linii. W samym środku tych kół jest rodzaj rozety. Blaszki te są bardzo 

 cienkie, nie dochodzą nawet '/g milimetra. 



Do każdego uszka u spodu agrafy były przytwierdzone małemi kółkami 

 łańcuszki z ogniwelc z cienkiego, spiralnie zwini^-tego drutu bronzow^ego, Tab. 

 III e'. Nie u wszystkich uszek dziś te łańcuszki się trzymają, co musiało nastąpić 

 wskutelc zupełnego utlenienia się i przerwania kółek żelaznych, których ślady 

 i szczątki gdzieniegdzie pozostały. Zjańcuszki te są długie 0,82 m, a na nich 

 w różnych grupach i pojedyńczo są nawleczone pierścienie żelazne i bronzowe. 

 Dwa razy widzimy tu pierścień brouzowj^, nawleczony w pierścień bronzowy, 

 a raz żelazny w bronzowy. Pierścienie bronzowe są z drutu spiralnie zwiniętego, 

 bez ozdób i żelazne też zdają się być tak samo zrobione, ale są silnie rdzą pokry- 

 te. Na jednym z tycli ostatnich, na rdzy, został odcisk tkaniny dość grubej. 

 Układ łańcucha i szpilelc był taki jalc na Tab. II i podobny do innych i tu szpilki 

 końcami były zwrócone do długit^j osi grobu i były wyżój od główek. Wewnątrz 

 tego łańcucha leżały kości przedramienia rąk obu, a na nich po bransolecie, Tab. 

 II i III/. Kośri te, dobrze zachowane, wskazały, że ręce były na piersiach skrzy- 

 żowane; przy nich leżały obie Icości ramieniowe (ossa brachiij, a z dłoni — lewa, le- 

 żąca na łańcuchu, zachowała się prawie w całości. Obie bransolety są z taśmy 

 bronzowej, której przekrój podaję na Tab. III/', zwiniętój spiralnie, jest ona dłu- 

 ga około 0,8 m (ścisłej miary nie można podać, gdyż obie są w kilku miejscach 

 złamane), szeroka 0,005 m, gruba 0,002 m. Bransolety te nie są. ani tak ładnie 

 wykonane, ani tak dobrze zachowane, jak te, które zastałem w grobach wyżej opi- 

 sanych; ta, która lepiej zachowała się, jest wysoka 0,65 m, o średnicy 0,06 m, 

 silniej uszkodzonej — śi'ednica 0,055 w, co do \vysokosci, tej nie można zmierzyć. 



W obu bransoletach, na wewnętrznej stronie zastałem to, co uważam za 

 szczątki skóry ludzkiój i wszystlco się powtórzyło, co opisałem przy grobach 

 Nr 2, 5 i 6. 



