Zmienność temperatury roczna 



W WARSZAWIE, 

 przez Apol. Pietkiewicza. 



W Pamiętnika Fizyj ©graficznym za r. 1880 pomieszczono staraniem D-ra 

 Kowalczyka spostrzeżenia meteorologiczne w Warszawie, na których, cze- 

 le podano średnią temperaturę każdego dnia i roku, od 1 Grudnia 1825 do 31 

 Grudnia 1880 r., t. j. za lat 55 i miesiąc 1. Gdybyśmy polegać mogli na spo- 

 strzeżeniach. Bystrzyckiego i Magiera, mielibyśmy obserwacyje tem- 

 peratury w Warszawie, obejmujące wiek cały. Dopóki jednak termometry przez 

 nich używane, jak również ich ustawienie, nie będą, bliżej zbadane, wypadki 

 tych pierwszych obserwatorów słaszną budzić będą wątpliwość. Żałować wy- 

 pada, że bez krytycznego zbadania tych spostrzeżeń połączył je p. Wesse- 

 ł o w s k i j z szeregiem nowszych obserwacyj (Beitrage zur Kenntniss des rus- 

 sischen Reiches T. XVII) i tym sposobem skażone wyniki dla Warszawy podał 

 uczonemu światu zagranicą. Atoli i nowszego szeregu spostrzeżeń warszaw- 

 skich (od 1826 r,) uważać nie możemy inaczej jak tylko, za surowy materyjał dla 

 przyszłych badań. Jakkolwiek poważną obejmuje on liczbę lat, nie daje jeszcze 

 możności wyprowadzenia temperatury normalnej. Do tego potrzebne są obser- 

 wacyje godzinne, im dłuższe tern lepiej. Wiadomo bowiem, że średnio-arytme- 

 tyczne wypadki z trzech lub czterech jakichkolwiek w dniu godzin nie dają 

 jeszcze średniej ciepłoty 24-ch godzin, czyli doby całej. Należy wprowadzić po- 

 prawki, których wielkość dopiero godzinne spostrzeżenia określić mogą. Wia- 

 domo przytem, że te poprawki nie są stałe dla każdej godziny, lecz wielkość swą 

 stosownie do pory roku zmieniają. Mamy wprawdzie sposób sprowadzenia po- 

 strzeganych wielkości do normalnych przy pomocy wypadków pewnej stacyi nor- 

 malnej, lecz trzeba, aby ta ostatnia w tych samych warunkach klimatycznych 

 była położona. Bez uwzględnienia tych warunków, wypadki, zamiast poprawić, 

 raczej zepsuć można. Iledukcyi spostrzeżeń warszawskich dokonał D o v e, lecz 

 niewiadomo podług jakićj stacyi normalnej. Pozwalamy sobie cyfry jego podać 

 w wątpliwość: 1) dla tego, że redukcyją uczynił ryczałtem, jakby wszystkie 

 spostrzeżenia o godz. 7 rano, 2 po połud. i 9 wieczór robione były (S c h m i d), 

 kiedy wiadomo, że godziny obserwacyj zmieniały się w różnych epokach; 2) że 

 ją rozciągnął i na obserwacyje dawne, które zespolił z nowszemi; 3) że nie 



