— 72 — 



wytwarzając nieco odmienne warunki samych wiatrów i zależnych od nich ściśle 

 innych meteorologicznych zjawisk. 



Menależy zapominać, że kierunek linii AB wyprowadzony jest z kilkole- 

 tnich średnich spostrzeżeń temperatury; nie jest więc kierunkiem bezwzględnym 

 i ulega latami zboczeniom odpowiednim zmienności tych czynników, na których 

 się opiera. 



Porównywając kierunki linij równociepła z kierunkami panujących wia- 

 trów zimą i latem spostrzegamy, że one są odnośnie prawie prostopadłe do sie- 

 bie. Linije lata są prostopadłe do kierunku wiatru północno-zachodniego, pod 

 którego przeważnym wpływem letnia pora zostaje. Wiatr ten, dążąc do cyklo- 

 nu Indyjskiego, ogrzewa się stopniowo, zbliżając się ku południowi, a tym sposo- 

 bem ciepło miejsc przez niego przebieganych w tymże samym kierunku wzrasta. 



Linije równociepła zimowego niewiele różnią się od kierunku prostopadłe- 

 go do wiatru południowo-zachodniego, panującego zimową porą. Pochodzi on 

 z oceanu Atlantyckiego, dąży ogrzany do wyrównania cyklonu Islandzkiego, 

 naturalnem więc następstwem na tym kierunku stopniowo stygnie, powodując 

 zmniejszanie się średniego ciepła, im dalej od źródła swego odchodzi. 



Widzimy na linij ach równociepła sprawdzenie tego, co inną drogą wypro- 

 wadzone zostało dla znaczenia cyklonów stałych w stosunku ich do klimatu na- 

 szego kraju. Me stanowią one jedynego źródła zmian naszych atmosferycznych, 

 ale są, że tak powiem, skieletem, na którym niezliczone wpływy lokalne konfigu- 

 racyi kraju, rozdziału gór i wód i t. p. osnuwają mnóstwo zjawisk drugorzędnych, 

 zacierających nieraz zupełnie typ pierwotny, a niemożebnych do zrozumienia bez 

 znajomości szerszych podstaw. Zjawiska natury, zarówno wielkie jak i małe, 

 odbywają się podług ścisłych praw matematycznych, z tego powodu czystość 

 form wielkich zjawisk jest niemożebna, bo przy największych siłach działają- 

 cych i małe praw swych nie odstępują, wywołują perturbacyje coraz inne, 

 coraz częstsze i niejednokrotnie kształt pierwotnego zjawiska do niepozna- 

 nia zmieniają. 



"W cyklonach stałych, zależnych od ciepła atmosfery, najwybitniejsze typy 

 spostrzegamy latem i zimą, kiedy krańcowe temperatury najbardziej sprzyjają 

 ich rozwojowi. 



Przy zniżaniu się słońca w miesiącach jesiennych i stygnięciu lądu Azyja- 

 tyckiego, role dwu głównych cyklonów dążą do wzajemnej zamiany, Indyjski 

 słabnie, Islandzki rozszerza swe kręgi. Zanim jednak wróci zimowa przewaga 

 Atlantyku, istnieje na jesieni czas przejściowy dość jednostajnego ciśnienia ba- 

 rom etrycznego, wiatry w początkach jesieni są słabe, wracają do kierunku po- 

 łudniowo-zachodniego naprzemian z słabemi antycyklonami, głównie na północy 

 powstającemi, z ową jednostajną pogodą, która prócz wyjątkowych zboczeń, jest 

 właściwą jesieni naszego kraju. 



Rok 1881 pod względem jesieni niewiele od normalnych odstępował. Paź- 

 dziernik tylko pod wpływem wiatrów wschodnich okazał średnie ciepło o 1.5 C. 

 niższe od normalnego, za to Listopad to zniżenie wyrównał ciepłem o 1°.9 wyż- 

 szem od przeciętnego. 



