szłość. Należy bowiem nie zapominać, że okolica o której mowa, lubo mokra, 

 nie jest nizko położona, owszem spady są znaczne, lecz zatamowane. Dziś gdy 

 zbytek wilgoci dokucza, każdy cbciałby się pozbyć wody, niepomnąc, że osuszo- 

 ne torfowiska, zamiast grubego, mogą nie dać żadnego siana, że lekkie grunty 

 stać się mogą wydmami, gdy wody okoliczne przestaną je odświeżać swą 

 wilgocią. "Wody zatem nasze nie powinny być stracone, lecz uregulowane 

 i użyte; tembardziój że stopniowe karczowanie lasów już i tak wpływa na 

 osuszenie naszego klimatu. Wody te ujęte w zbiorniki położone wysoko, ogra- 

 niczone stałemi brzegami i zajmujące mniejsze przestrzenie, nietylko nie będą 

 szkodliwe, tak dla zdrowia mieszkańców, jak dla otaczających je nizin, lecz 

 owszem, stać się mogą wielkiem bogactwem okolicy, gdy zostaną użyte bądź 

 jako motor, bądź do irrygacyi i nawodniań, bądź też do hodowli ryb. Gospo- 

 darz osuszający swe grunty winien zawczasu myślió o środkach ich polewania, 

 gdyż o ile woda stojąca, płytka rozsiewa śmierć i zgniliznę, o tyle woda bieżąca 

 i umiejętnie kierowana jest źródłem życia. Najlepszym tego przykładem są 

 bogate równiny Lombardyi, zawdzięczające swą żyzność pracy i inteligiencyi 

 mieszkańców, którzy umieli korzystać z mnóstwa potoków spadających po po- 

 łudniowych stokach Alp i siłę tę niszczącą zaprzęgli do pracy pożytecznej. 



