_ 81 — 



Postępując doliną ku Czarnemu Stawowi ponad potokiem, napotykamy wa- 

 ły, idące w kierunku długości doliny, które są zwałami (morenami) pozostawio- 

 nemi przez lodnik, niegdyś istniejący w tej dolinie. 



Zbliżając się do stawu napotykamy znacznej wysokości wał poprzeczny, 

 z którego w postaci licznych wodospadów staczają się wody potoku, ponad którego 

 jednym lub drugim naprzemian brzegiem dotąd szliśmy, zdążając do stawu. Wał 

 sam jest w części skałą litą fsamorodem), a w innej części utworzony ze złomów 

 różnej wielkości skał, pochodzących z otaczających szczytów. Po wyjściu na 

 wał spostrzegamy część Stawu, posiadającego znaczne wymiary. Woda przej- 

 rzysta jak we wszystkich jeziorach, znajdujących się na początkach granitowych 

 dolin, zabarwiona brzegami na zielono, a ku środkowi przechodząca w ciemny 

 szafir. Poziom wody w stawie jest o 1 '/a metra poniżej miejsca, na którem znaj- 

 dzie się podróżny, idący ścieżką w chwili wejścia na zwał. 



Chcąc jednocześnie widzieć cały staw, należy pójść u podnóża zwału do 

 jego połowy w stronę Kościelca. Z tego miejsca ujrzymy Staw, posiadający 

 kształt przybliżenie serca nieco przegiętego, którego ostry koniec jest zwrócony 

 do szczytów, a koniec grubszy wspiera się na poprzecznym zwale. Staw przeto 

 z północy jest zamknięty zwałem, od zachodu Małym i Wielkim Kościelcem, który 

 spadając stromo w postaci usypisk granitowych do poziomu wody, tworzy brzeg 

 zachodni stromy i przykry do obejścia. 



W południowym ważkim końcu Stawu dopływają wody z doliny, stromo 

 wznoszącej się ku górze a zarysowanej z jednej strony Granatami a z drugiej 

 Kozim Wirchem. Łożysko tej doliny gdzieniegdzie gładkie, połyskujące od wo- 

 dy spływającej po tych równinach mocno pochyłych; w zagłębiach, do których 

 promień światła nie dosięga, błyszczą swoją białością płaty śniegu wśród lata. 

 One równie swojem Avygładzeniem świadczą o istnieniu w tern miejscu lodnika 

 w odległej przeszłości. Z temi wodami łączy się potok, sączący się z doliny, 

 zawartej pomiędzy Kościelcem i Granatami a opartej o Świnicę, która idąc od 

 stawu stromo podnosi się do góry, zakręca się „ku Zawratowi", a w tej zawróco- 

 nej dolinie na wyższem piętrze znajduje się mały Stawek znany pod nazwą 

 , .Zmarzły". Zachodni brzeg stanowią spadki Koziego Wirchu i usypiska poło- 

 żyste złożone z dużych głazów Żółtej Turni. 



Brzegi stawu wogóle zarysowane mocno zatokami lub wyskokami do wody; 

 wyszukanie linii prostej na brzegu, która mogłaby służyć za podstawę do zdjęcia 

 planu, stanowiło pewną trudność Plan tego stawu zdjąłem stolikiem, za pod- 

 stawę służyła linija AB długa 100m przy brzegu zwału (Tablica VIII fig. I). 

 W odległościach wynoszących po 100>», zostały zatknięte chorągiewki, jak 

 również na wyskokach i zatokach (Pamięt. Fizyjogr. T. I str. 96;, jak to przy 

 pomiarach poprzednich stawów miało miejsce. Rysunek zdjęty na gruncie we- 

 dług skali 1 : 2000. 



Plan tak zrobiony pozwolił ocenić, że powierzchnia Czarnego Stawu Gąsie- 

 nicowego (pod Kościelcem) wynosi 17 h. a , według mapy katastralnej podają 

 powierzchnię jego na 22,9 h. a. Długość stawu z punktu A do dopływu I wyno- 

 si 600ro\ Szerokość jego jest bardzo różna; w końcu najszerszym przy zwale 

 wynosi 400 m , na środku 300™ , w pobliżu przypływu tylko 100<n . 



