NASZE GŁAZY NARZUTOWE 



opracował Józef Siemiradzki, 



asystent gienlogii przy uniwersytecie Dorpackim. 

 (Tal>Iiea VIII). 



Rzuciwszy okiem na dawniejszy bruk Warszawski (n. b. przed zaprowa- 

 dzeniem kostkowego) niejeden Warszawiak zadał sobie zapewne pytanie, skąd 

 się tak różnobarwna mozajka zebrać mogła? jeżeli zaś był tyle ciekawym, aby 

 się o to świadomych pytać, wskazywano mu na pola ojczyste, jako na niewy- 

 czerpaną kopalnię tego materyjału. Lecz skądże się kamyki te na polach na- 

 szych wzięły? Skąd powstały te wały i wzgórza żwiru, ciągnące się w nie- 

 przerwanych szeregach od brzegów Bałtyku aż do podnóża Tatrów? jaka 

 siła przeniosła te milijardy centnarów kamieni i żwiru z dalekiej północy 

 aż na brzegi Wisły i Niemna, oto pytanie, nad którego rozwiązaniem niejeden 

 gieolog nadaremnie suszył sobie głowę, a które dziś już możemy uważać za 

 stanowczo rozstrzygnięte. 



Nie będę się tutaj szeroko rozwodził nad przeróżneuii teoryjami niemie- 

 ckich i angielskich gieologów, nie będę prowadził dysputy o to, która z nich 

 lepiej lub gorzej pomyślaną była, wspomnę tylko nawiasem, że przekonawszy 

 się o nieprawdopodobieństwie przeniesienia głazów po kilka tysięcy centna- 

 rów nieraz ważących, za pomocą wody, poszukano silniejszśj dźwigni: lodu, 

 pierwotnie w postaci pływających gór lodowych, Avreszcie lodowców. Nie za- 

 wadzi także wspomnieć, że epoka lodowa ziemi, będąca ostatecznym wynikiem 

 drobiazgowych badań i kilkudziesięcioletniej polemiki całej armii uczonych, 

 dla górali, zarówno Alpejskich jak Tatrzańskich, dobrze obznajmionych z lo- 

 dowcami, odwiecznym była pewnikiem i z ust szwajcarskiego pastucha prze- 

 szedłszy do notatek wędrownego gieologa, wywołała stanowczy w nauce 

 przewrót. 



Czytelników nieobznajomionych z lodowcami odsyłamy do wyczerpujące- 

 go w tym względzie dziełka Tyndalla p. t. „Woda, jej kształty i przeobrażenia, 

 Tako to jeziora i rzeki, lód i lodniki", wydanego w przekładzie polskim w War- 

 szawie nakładem spółki wydawniczej. 



