- 91 — 



zaś jeszcze przez Habenichta (Petermann's Mittheilungen r. 1878), który przepro- 

 wadził ją w postaci klina aż do Krakowa, obecnie mogę uzupełnić. Sięga ona aż 

 do podnóża Karpat, posiadam bowiem okazy głazów pochodzenia Finlandzkiego 

 z pod Rzeszowa i Tarnowa, zebrane przez p. Pr. Bieniasza w Krakowie. Na 

 Wołyniu głazy są jeszcze bardzo obfite, pokłady żwiru lodowcowego są też 

 z pod Kijowa znane. 



Co do rodzaju skał napotykanych u nas w postaci głazów narzutowych, 

 absolutną przewagę mają granity i gnejsy, cokolwiek rzadsze są drobnoziarniste 

 dijoryty, porfiry są pospolite w pasie graniczącym, zresztą rzadkie. Melafir 

 i gabbro dotychczas tylko w Kurlandyi znaleziono. Skał trachitowych niema 

 z wyjątkiem skały z wyspy Wałamskiej na jeziorze Ładoskiem, która podług 

 prof. Lagorio do tej rodziny należy. Bardzo szeroko rozrzucone są czerwone 

 kwarcyty z nad brzegów Onegi, znane pod nazwą Szokszyńskiego kamienia, są 

 one zarówno pospolite koło Warszawy jak i Niższego Nowogrodu, niema ich za 

 to koło Dorpatu. Równie szeroko jest rozrzucony granit Finlandzki zwany 

 Rappa kiwi (zgniły kamień), głazy tego granitu są na Szlązku, Wołyniu i Litwie 

 pospolite, z jednej strony do Rugii, z drugiej za Moskwę sięgają. 



Pisząc rozprawkę niniejszą, nie mogłem się ściśle do granic Królestwa 

 Polskiego zastosować, niemając bowiem sposobności zebrania dostatecznego 

 tamże materyjału, zużytkowałem, to, com miał pod ręką, t. j. zbiory Dorpackiego 

 uniwersytetu z prowincyj Nadbałtyckich oraz to, co mi się udało zebrać podczas 

 feryj letnich w roku 1880 i 1831 na Litwie i koło Warszawy. Praca niniejsza da- 

 leką jest od wyczerpania kwestyi i tylko za jedne więCćj wskazówkę, za zachę- 

 tę do poszukiwań na tern polu służyć może, a byle tylko chętni się znaleźli, 

 materyjału do pracy w Polsce nie zabraknie. 



Uważam za stosowne w miejscu tern podać spis dzieł, mogących w danym 

 razie służyć jako materyjał do porównania: 



Lielisch. Die in Form von Diluvialgeschieben in Schlesien vorkommen- 

 den massigen nordischen G-esteine. Wrocław 1874. / 



Romilmsch. Mikroskopische Physiographie der massigen Gesteine. Stutt- 

 gart 1877. 



Lagorio. Mikroskopische Analyse Ostbaltische G-ebirgsarten. Dorpat 1875. 



Wiehmann. Ueber die pseudomorphosen des Cordierits (Zeitschr. d. 

 Deutsch. Geolog. Gesellsck. 1874. N. 6 - 75). 



Puzyrewskij. Oczerk geognosticzeskich otnoszenij Ławrentijewskoj siste- 

 my Wyborgskoj gubernii (Trudy Imp. Min. Obszcz. Petersb. 1866). 



Struve. Die Aleksandersaule und der Rappa kiwi. 



Lang. Erratiscke Gesteine aus dem Herzogtkum Bremen. (Abhandl. 2 

 Natnrw. Yer. zu Bremen T. VI). 



Stelzner. Ueber zwei augitfukrende Gneisse aus russich Lapland und 

 einem aus Uddewalla in Schweden (Neues Jahrbuch fur Mineralogie 1880. T, 

 II. sti\ 107.) 



