— 97 



gdzie niedający się bliżej określić nadzwyczaj delikatny żółtawy barwnik, z za- 

 wartości obcych widziałem w nim bezbarwne krystality i ciemne blaszki miki. 

 Mika w bardzo cienkich plasterkach prześwieca oliwkowo. Pussen w Kur- 

 laudyi. 



Drugi okaz tegoż samego pochodzenia okryty na 3em grubą żółtawo-bru- 

 natną zwietrzałą skorupą, jest do wyżej opisanego bardzo zbliżony, różni się 

 odeń czysto białą barwą felspatu i kwarcu oraz trochę drobniejszem ziarnem. 



Podobny do obu wyżej opisanych, lecz cokolwiek bogatszy w mikę jest 

 okaz znaleziony koło Zagubią nad Ładogą, pokryty również 3 cm grubą skorupą. 



19. Nadzwyczaj drobnoziarnisty biały gnejs z rozrzuconemi zrzadka 

 około lmm długiemi blaszkami ciemnej miki i ziarnkami kwarcu. Okaz wielko- 

 ści pięści okrywa na l'/ 3 cm gruba żółta skorupa. 



Przez mikr. zaledwie daje się dokładnie rozróżnić pojedyncze składniki, któ- 

 remi są: kwarc, ortoz, plagijoklaz i czarna mika. Ziarnka kwarcu spękane, obfi- 

 tują w pęcherzyki gazu. Drobne kryształki plagijoklazu wyglądają bardzo świe- 

 żo, są wązko prążkowane, wolne od obcych zawartości. Biały, mętny ortoz wy- 

 pełnia próżnie pomiędzy plagijoklazem a kwarcem. Mika prześwieca brunatno. 

 Pussen w Kurlandyi. 



C.) Granity W Śeisłem znaczeniu {kwarcĄ-ortoz-Ą-plagijoklazĄ-dtoa rodzaje miki). 



20. Drobnoziarnisty (0, 3 —leni). Ortoz bladocielisty, przez mikr. obłocz- 

 kowo zmącony, nieprzejrzysty, zrzadka rozsiane w nim czerwone ziarnka kema- 

 tytu barwę mu nadają. Plagijoklaz przeważa, jest barwy czerwonawo białej, 

 zwykle lepiej od ortozu zachowany, rzadziej zupełnie świeży .w pol. św. wyraźnie 

 prążkowany lub kratkowany. Plagijoklaz również jak i ortoz uległ obłoczkowe- 

 mu zmąceniu, lecz tylko wewnątrz pojedynczych listewek, tak iż w zwyczajnem 

 już świetle dostrzegamy przejrzyste prążki na tle matowem, odpowiadające 

 prążkom bliźniaczym plagijoklazu. W polaryz. św. prążkowanie to tylko po 

 brzegach' kryształów wyraźnie rozróżnić się daje. Z ciał obcych zawiera w so- 

 bie plagijoklaz ziarnka hematytu, oraz płatki czarnej i żółtej miki. Kwarc obfi- 

 tuje w pęcherzyki gazu i płynu, ostatnie są dwojakiego rodzaju (woda i kwas 

 węglany), niekiedy obok siebie w jednym pęcherzyku umieszczone, o dwu li- 

 bellach. zrzadka rozrzucone w nim są płatki żółtej i zielonej miki. Mika, która 

 pod mikroskopem ma barwę rdzawo brunatną, odznacza się w niektórych miej- 

 scach przy użyciu tylko polaryzatora lub nawet poprostu światła odbitego., 

 bardzo silnym pleochroizinem; barwa jego przy obrocie preparatu przechodzi z ja- 

 skrawo trawiasto- zielonej przez brunatuą, w karminowo różową.j Blado zie- 

 lonkawa mika o zasadzie potasowej (muskowit) nie ustępuje czarnej co do ilości. 

 Okaz pochodzi z wielkiego głazu w Ringmaudshof w Kurlandyil odpowiada 

 w zupełności jednemu z granitów wyspy Tiitters w zatoce Finlandzkiej. 



21. W drobnoziarnistej (0. 5róro) masie szarego gnejsu, skjfadającćj się 

 z białego felspatu, szklistego kwarcu i czarnego bijotytu leżą rozrzucone kuliste 

 gniazdka delikatnej, żółtawo-białej miki o połysku jedwabisto perłowym (sery- 

 cytu), gniazdka te mają około 3em w przecięciu. 



Przez mikr. oba rodzaje felspatów przedstawiają się bardzo świeżo i są 

 w wysokim stopniu przejrzyste. W kryształkach ich gęsto są rozsiane ciemne 



