— 98 — 



mikrolity w postaci cienkich igiełek, które w ortozie bezładnie rozrzucone, ukła- 

 dają się w plagijokiazie w szeregi równoległe do głównej osi kryształu. Skała 

 ta obfituje w czarną, mocno błyszczącą mifcę, zielona odmiana tejże odznacza się 

 przy badaniu za pomocą jednego polaryzatora równie silnym płeochroizmem jak 

 w N. 20. Kwarc dość czysty zawiera pory gazu i płynu oraz drobne płatki 

 bijotytu. Wielkie głazy tego gnejsu znajdowałem koło Zagubią nad Ładogą. 



22. Granityt kordyjerytowy. Wielkoziarnisty, o złożeniu pseudoporfirowem 

 w skutek wydzieleń zielonkawo -szarego oligoklazu, na 2 cale długich. Ortoz 

 w tym granicie niedorównywa oligokłazowi ilością, jest barwy szarej. Oligo- 

 klaz rozmaicie zabarwiony, czerwonawo-brunatny lub brudno żółtawy, cielisty 

 lub zielonkawy, mieni się zlekka na powierzchniach doskonalej łupliwości 

 Główną massę granitu tworzy gruboziarnista mieszanina zielonkawego oligokla- 

 zu z kwarcem. Charakterystycznemi domieszkami są: ciemno indygowy dichroit 

 w wielkich zbitych kawałach, talk, biała i czarna mika, wreszcie brunatne lub 

 zielonkawe ziarna auralitu. 



Ten ostatni dostatecznie cienko zeszlifowany ma kolor oliwkowo zielony, 

 polaryzuje słabo, po brzegach zaś jest przeobrażony w rudą lub białą włóknistą 

 silnie dwubarwną masę amfibolu, która w postaci trochę zakrzywionych, ciemno 

 oliwkowych włóknistych czarno zarysowanych zębów, wciska się wgłąb świeżej 

 jeszcze masy auralitu. W innem miejscu preparatu widzimy jakby wyżłobiony 

 w niej kanał, od którego rozchodzą się boczne ramiona, zjawisko wspólne wszy- 

 stkim pseudomorfozom kordyjerytu; całość przypomina mocno żłobki wydrążo- 

 ne na korze jodłowej przez kornika (Bostrychus cmwidens). Inna odmiana te- 

 goż granitu składa się z cielistego oligoklazu, szklistego kwarcu i bladoszafiro- 

 wego kordyjerytu, mika biała ma przewagę nad. czarną. 



Jeden z okazów tego granitu przechodzi w czarny drobnoziarnisty gnejs, 

 zawierający duże granaty. 



Wszystkie okazy tej skały zebrane zostały w okolicach Dorpatu, jeden 

 tylko w Sastama kolo Hapsala w Estonii. Pochodzi z brzegów rzeki Aura koło 

 Ab o w Pinlandyi. 



23. Gruboziarnisty, żywo czerwony, bez zwietrzałej skorupy, na po- 

 wierzchni trochę tylko bledszy. Przeważa ognisto czerwony ortoz w kryszta- 

 łach pojedynczych oraz bliźniakach Karlsbadzkich, często z białym plagijoklazem 

 podług tegoż prawa zrośnięty. Przez mikr. ortoz jest czerwony, nieprzejrzysty, 

 plagijoklaz mętny, a niewyraźnie w pol. św. prążkowany, częstokroć drobne mi- 

 krolity w nim rozrzucone nadają mu barwę zielonkawą. W polaryzow. świetle 

 występują wyraźnie Avrośnięte w nim ziarnka kwarcu. Kwarc bladopopielaty. 

 Miki niema, natomiast występują obficie ciemno zielone lub czarne sześciokątne 

 słupki na lem długie, o połysku tłustym lub metalicznym, które nie są niczem 

 innem jak pseudomorfozą kordyjerytu, którego błękitne ziarnka niekiedy 

 w środku tychże dostrzedz się jeszcze dają. Niektóre z tych słupków a miano- 

 wicie zielone posiadają budowę łuszczkową i mają wszelkie pozory chlorytu 

 (rypidolitu), lecz różnią się od tegoż wybitnie właściwościami chemicznemi, gdy 

 bowiem chloryt w preparacie przez kilka godzin poddany działaniu kwasu solne- 

 go zupełnemu ulega rozkładowi, wzmiankowane kryształy, polane skoncentro- 



