— 100 — 



i przezroczyste ortoz w większej części do nrikrolinu należy. Kratkowe prążki 

 na niektórych okazach naznaczone szeregami nrikrolitowyck igiełek ciemnego 

 amfibołu, w innych zaś widzialne tylko w polaryzowanem świetle. Zjawisko to 

 bardzo się pięknie przedstawia w jednym z preparatów, gdzie dwa kryształy 

 mikroklinn, z których jeden posiada mikrolitową kratkę, drugi zaś nie, krzyżują 

 się z sobą pod kątem 42°. Prostopadłe do siebie systemy prążków są niejedno- 

 stajnej grubości. Z obcych zawartości w felspacie znalazłem pałeczkowate 

 mikrolity lub podłużne płatki słabo dwubarwnej hornblendy, dalej nieliczne bla- 

 dozielonkawę, prawie bezbarwne belonity, sześciany pirytu oraz mnóstwo dro- 

 bnych, zaledwie przy powiększeniu 250 /, widzialnych ciemnych igiełek, które 

 zwykle najdłuższą swą osią leżą równolegle do głównej osi kryształu, te ostatnie 

 razem z mnóstwem pęcherzyków gazowych są przyczyną ciemnej barwy felspatu. 

 Kwarc obfituje w pęcherzyki gazu i płynu; też same cienkie igiełki, któreśmy 

 widzieli w felspacie znajdujemy i tutaj jakkolwiek w znacznie mniejszej ilości 

 i bezładnie rozrzucone. Skałę tę znajdowałem w wielkich głazach koło Dorpatu 

 pochodzi ona z Dageró koło Helsingforsu w Finlandyi. 



28. Drobnoziarnisty, żółtawy, na zwietrzałej powierzchni mleczno biały, 

 pojedyncze składniki granitu dają się też widzieć w większych kryształach, a te- 

 mi są: żółtawy ortoz, biały kwarc, pojedyncze blaszki, częściej jednak kuliste 

 gniazdka, czarnej miki oraz trochę amfibołu. Puzniejki w Kurlandyi. 



29. W drobnoziarnistej masie złożonej z ciemno czerwonego ortozu, czer- 

 wonawo-bialego przejrzystego plagijoklazu, popielatego kwarcu i czarnej miki 

 rozrzucone są zrzadka kryształy lub gniazda czerwona wo-szarego plagijoklazu 

 oraz okrągłe do 5« m średnicy mające plamy czarnego amfibołu. Dorpat. 



DODATEK DO GRANITÓW ZIARNISTYCH. 



30. Granit epidotowy gruboziarnisty, o złożeniu częstokroć porfirowem, 

 składa się z cielistego ortozu w kryształach niekiedy calowej długości o równiach 

 łupliwości mocno błyszczących brudno czerwonego oligokłazu, niewielkiej ilości 

 szarego kwarcu i pistacyjowo-zielonego epidotu, który skałę w postaci szerokich 

 żył przecina i jest najwidoczniej produktem rozkładu oligokłazu, którego świeże 

 cząstki dostrzedz się jeszcze gdzieniegdzie dają. Jest to głaz opisany przez 

 prof. Lagorio (Micr. Anal. Ostb. G-eb. str. 79). Dorpat. 



31. Drugi okaz znaleziony koło Bechhofu na Kurlandzkim pomorzu ma 

 ziarno średniej wielkości, barwa jego ciemno czerwona, gęsto czamemi plamka- 

 mi popstrzona. Ortoz ciemno czerwonej lub ceglastej barwy, w kryształach 

 2— 3cm średnicy mających. Oligoklaz blado cielisty, nieliczny; kwarc szarawy 

 lub biały. Mika czarna, mocno zwietrzała, gniazdka epidotu dość daleko od sie- 

 bie rozrzucone. Pochodzi z okolicy pomiędzy Upsalą a Dannemorą w środko- 

 wej Szwecyi. 



31. Wielki głaz z pomorza Estońskiego pochodzący, składa się przewa- 

 żnie z śnieżysto białych, przeszło cal długich kryształków labradoru i czarnój 

 miki, oraz drobnych ziarnek szarego kwarcu, na zwietrzałej broclawkowatej po- 

 wierzchni widzimy liczne drobne blaszki mosiężno żółtej, silnie połyskującej 



