— 101 - 



miki. W skutek częściowego rozkładu labrador burzy się z kwasem solnym. 

 Skała ta, którą niewiadomo czy do rodziny granitów czy też dijorytów zaliczyć 

 należy pochodzi z Kimito w pci. z. Finlandyi, opisał ją Lemberg w Zeitschr. d. 

 Deutscb. Geolog. G-esch. r. 1870 str. 817. 



32. Równie wątpliwe jest w systematyce stanowisko głazu, znalezione- 

 go przez prof. Grewingka w okolicy Dorpatu. Skała ta składa się przeważnie 

 z mleczno białych blaszkowo łupliwych kryształów trójskośno-osiowego feispa- 

 tu (zapewne peryklinu), połączonych drobnoziarnistą masą orzechowej barwy, 

 w której pod mikroskopem dają się odróżnić ziarnka ortozu, plagijoklazu, kema- 

 tytu oraz brunatny pyłek, prawdopodobnie produkt rozkładu miki lub amiibolu. 

 Mleczna barwa felspatu pochodzi od mnóstwa drobnych, nieprzezroczystych 

 igiełek, które są ułożone w szeregi równoległe do dwu głównych kierunków 

 łupliwości. Oprócz tych mikrolitów zawierają kryształy felspatu większe lub 

 mniejsze płatki granitowej masy, ziarnka kwarcu, epidotu, augitu i blaszki 

 tlenniku żelaza i czarnej miki oraz drobne cząstki szkliste i pęcherzyki gazu 

 cząstek płynnych nie udało mi się dostrzedz. 



II. PORFIROWE. 



Pod tern mianem łączy p. Józef Baranowski (Zeitschrift d. Deutsch. Geol. 

 Gesellsch. 1874 str, 522) wszystkie skały o złożenia porfirowem, stojące pomię- 

 dzy właściwemi porfirami felzytowemi a ziarnistemi granitami o złożeniu 

 p se ud o p or fir o wem . 



38. W jasnobrunatnej, pozornie zbitej masie leżą porfirowo wydzielone 

 sześciokątne kryształy kwarcu ("do 5'" średnicy,), ośmiościany magnetytu (4'") 

 oraz przeszło cal długie kryształy matowego czerwonawo- cielistego ortozu 

 kryształy te rzadko są prawidłowo rozwinięte, zwykle tworzą podługowate 

 sześciokątne, 1 — 2 cm grube listewki, na wszystkich dają się rozpoznać po- 

 wierzchnie P. i M., rzadziej Z. W pseudomorfozach po ortozie, częstokroć 

 w niego wrośnięte widzimy ziarna żółtawo-zielonego epidotu. Tło składa się 

 z bardzo drobnoziarnistej mięszaniny kwarcu, czerwonawo zmąconych ziarnek 

 ortozu, czarnej miki i amfibolu, z dodatkowych minerałów wymienić mi jeszcze 

 należy sześciany i okrągłe ziarnka fijołkowego fluspatu. 



Charakterystycznemi dla skały powyższój są: blado czerwonawo-ciełista 

 barwa wielkich kryształów ortozu, które leżą dość blizko siebie, oraz brak 

 większych blaszek lub kryształów miki i amfibolu, które tylko przy pomocy mi - 

 kroskopu odkryć się dają. Skała ta pomiędzy głazami okolic Dorpatu bardzo 

 rzadka, została również znaleziona koło Królewca. Pochodzenie niewiadome. 



34. Tło czerwone, drobno lub skrytoziarniste, porfirowo wydzielone są 

 cokolwiek jaśniejsze kryształki ortozu, oraz kule, rzadziej kryształy kwarcu; 

 kulki te wielkości grochu, dość gęsto koło siebie siedzące najlepiej skałę tę, 

 zresztą w budowie swej dość zmienną, cechują. Czerwone tło składa się prze- 

 ważnie ze zbitej mięszaniny czerwonego ortozu z trocką kwarcu, ziarnek 

 i ośmiościanów magnetytu, pirytu, czarnćj miki i żyłek epidotu. Kulki kwarco- 

 we są promienisto spękane, szpary te zaś zapełnia czerwony pyłek hematytu. 



