_ 102 — 



Z obcych zawartości w kwarcu najliczniejszemi są pęcherzyki gazu i cząstki 

 szkliste, rzadsze są inikrolity, cząstek płynnych nie widziałem. 



Granit ten, który w niektórych okazach (Windawa, Bechhof) zbliża się 

 do właściwych porfirów felzytowych, pochodzi z wysp Alandzkich. "W całym 

 pasie granicznym nierzadki. Windawa, Bechhof, Kiejdany. Warszawa. Łuck. 

 Mińsk lit. (?) 



34a. Jeden z okazów w Kurlandyi zebranych zarówno co do charakterów 

 zewnętrznych jak i budowy wewnętrznej odpowiada w zupełności N. 34, zawie- 

 ra jednak trochę amfibolu. przez co ma barwę ciemniejszą, jest to porfir granito- 

 wy 3; a u Liebischa. Bechhof. Ełk w Prusach Wschodnich Szlązk Pruski. Koło 

 Warszawy pospolity. 



34&. Podobny do poprzedzającego, oligoklaz jednak przeważa w długich 

 na ! / 2 cm słupkowatych kryształach; bogatszy też od obu poprzednich w amfibol. 

 Koło karczmy Wirgen 2'/ 2 mil na pd. od Libawy znaleziony. 



34c Czerwonawo szary, kulki kwarcu białawe, matowe, pokryte skorupą 

 czarnej, zaledwie w najcieńszych blaszkach żółtawo przeświecającej miki, 

 zresztą jak poprzedzające, tło obfitsze w amfibol. Puzniejki w Kurlandyi. 

 Prusy Wschodnie. Krządka koło Rzeszowa w Galicyi. 



35. W nadzwyczaj drobnoziarnistej jasno szarej masie, złożonej z ziarnek 

 kwarcu, ortozu, plagijoklazu i piroksenu leżą dość daleko od siebie rozrzucone 

 do 3'" wielkie cieliste kryształki ortozu o niewyraźnie zarysowanych konturach 

 i takież ziarnka zielonkawo- czarnego kwarcu, nadające skale złożenie porfiro- 

 we. Charakterystycznym jest zupełny brak miki, oraz obfitość piroksenu, który 

 w postaci ciemno szmaragdowych podłngowatych płatków i pryzmatycznych 

 krystalitów zapełnia obficie ziarnka kwarcu, tworząc w nich rodzaj siatki, przy- 

 pominającej zarówno barwą jak kształtem niektóre wodorosty wód słodkich. 

 Eównie obfite jak w kwarcu są ziarnka, płatki i słupki piroksenu w granitowej 

 masie. Oprócz wzmiankowanych igiełek augitu, których rozmiary od lnfen dłu- 

 gości do mikroskopijnej schodzą wielkości, zawiera kwarc tego porfiru blaszki 

 błyska wki żelaznej oraz pęcherzyki gazu i płynu w wielkiej ilości. Głaz tu 

 opisany, wielkości pięści posiada powierzchnię bardzo charakterystyczną: na 

 blado siwem gdzieniegdzie tylko czarno centkowanem polu widzimy bardzo wy- 

 raźnie białe ziarnka zwietrzałego ortozu i ciemne kryształki kwarcu. 



O ile mi wiadomo, dotychczas pomiędzy skałami północnej Europy granity 

 piroksenowe nie były znane, dopiero w ostatnich czasach odkryto dwa z nich 

 w Laponii i jeden koło Uddewala w Szwecyi, żaden z nich jednak z naszym 

 okazem się nie zgadza (patrz Stelzner: Neues Jahrbrief f. Minerał. 1880 T. II 

 str. 107). Mińsk litewski. 



III. ŁUPKI MIKOWE. 



Typowe łupki mikowe są pomiędzy naszemi głazami rzadkie i dadzą się na 

 trzy odmiany podzielić: 



36. Nadzwyczaj drobnoziarnisty czarny matowy łupek o warstwach ła- 

 godnie falisto wygiętych, w starszych odłamach z połyskiem mosiężnym. Duże 



