104 



koło Różany i Mińska litewskiego, posiadam też okazy z okolic Windawy i Ptissen 

 w Kurlandyi. gdzie z nim razem znajdowano okazy G-otlandzkiegc górnosyluryj- 

 skiego skorupiaka Leperditia baltica. 



41. Tło matowe, zielonkawo-czarne; rozrzucone w niem są 1 — 6cm długie 

 kryształy i owalne ziarnka cielistego ortozu, drobne zielonkawo-białe kryształki 

 plagijoklazu oraz czarne, silnie błyszczące sześciokątne ziarnka kwarcu. Tło 

 rozkłada się pod mikroskopem na drobne ziarnka ortozu, plagijoklazu, zielonój. 

 słabo dwubarwnój kornblendy, magnetytu i dwu odmian miki, ciemnej, rdzawo 

 przeświecającej i zielonej, odznaczającej się przy badaniu zapomocą tylko pola- 

 ryzatora bardzo silnym chromatyzmem. Pomimo dostatecznego powiększenia 

 nie dostrzegłem nigdzie w tle kwarcu, porfir ten zatem stoi pomiędzy właściwemi 

 porfirami kwarcowemi i felcytowemi bez kwarcu. Znaleziony na szosie Radom- 

 skiej koło "Warszawy. 



2. Tło mikrofelzytowe (w znaczeniu Zirkla) (felzofiry—Rosenb.) 



Masa mikrofelzytu stoi podług Zirkla pomiędzy tłem szklistem lub globu- 

 litowo odszklonem, a tłem porfirów powyżej opisanych, w zwyczajnem świetle po- 

 zornie jednolita, w polaryzowanem okazuje budowę ziarnistą, ziarnka jednak są 

 tak niewyraźne, że nigdzie konturów tychże nie widzimy, a tylko przy obrocie 

 preparatu przy skrzyżowanych Nicolach coraz to inne części preparatu zabar- 

 wiają się jasno lub ciemno, całe zaś tło przedstawia się jako ciemna masa, po- 

 kryta mnóstwem białych, niewyraźnie zakreślonych plamek, które przy porusze- 

 niu preparatu zmieniają miejsce niekiedy tło zawiera też mniejsze lub większe 

 cząstki czystej masy szklistej. Prawie zawsze w masie felzytowój daje się 

 widzieć wyraźne złożenie płynne (fluidalstructur). 



a. Tło mniej lub więcej czerwone lub rude. 



42. Tło szarawo rdzawe z wydzielinami ortozu, kwarcu i czarnej miki. 

 Stosunek oddzielnych składników cokolwiek zmienny, niektóre odmiany mają 

 więcej kwarcu, w jednym jest tenże golem okiem widzialny, w drugich przybie- 

 ra mikroskopijne rozmiary, porfirowe wydzieliny mogą być rzadziej lub gęściej 

 rozrzucone, ogólny charakter tej skały pozostaje zawsze łatwy do rozpoznania. 

 Porfir ten koło Warszawy nierzadko jest identyczny z porfirem 4, d Liebischa 

 oraz z 54 u Langa (Brratische G-esteine des Herzogthum Bremen. Schrift. cl. 

 Naturw. Ver. in Bremen t. VI. str. 174) i odpowiada jednemu z porfirów 

 z ElfYedalen av środkowej Szwecyi, szczególniej porfirowi z Klittberget. Cie- 

 mniejsze okazy przypominają cokolwiek porfir z Dalbyn w Norwegii," okaz z Po- 

 lepią nad Niewiażą przecina szeroka wstęga epidotu. 



43. Tło szarawo-rdzawe z wydzielinami rdzawo-rudego ortozu' w niewiel- 

 kich kryształkach (pomiędzy temi jeden bliźniak podług prawa Baveno) i cieli- 

 stego plagijoklazu o przecięciu rombicznem, oraz ziarnek kwarcu. Tło silnie 

 rozkładoAvi uległe, zanieczyszczone pyłkiem hematytu. Kwarc szklisty, ubogi 

 w obce zawartości, z których wyliczę nieliczne pęcherzyki gazu i płyuu oraz 

 ciemne globulity, zapełniające wszystkie szpary, zjawisko zresztą w kwarcach 

 porfirowych nierzadkie, prawdopodobnie kwarc jest tu natury drugorzędnej, tyl- 

 ko jako produkt rozkładu. Złożenie płynne w wielu miejscach pomimo zwietrze- 

 nia wyraźnie jeszcze widzieć się daje. Znaleziony koło Warszawy. 



