— 115 — 



Większe ziarnka kwarcu złożone są z drobnych ziarnek więc widocznie 

 późniejszej natury; zwykle otacza je ramka białawo-zielonego optycznie nieczu- 

 łego talku, w którym przebiegają zygzakowate wązkie zielone wstęgi, złożone 

 z króciutkich włókien tremolitu, zdradzające się silnym chromatyzmem w pola- 

 ryzowaneni świetle. Kwarc obfituje w zawartości szkliste, felzytowe tło roz- 

 kłada się| z trudnością przy silnem powiększeniu ( 360 /i)na ziarnka kwarcu, 

 felspatu i bijotytu, przy słabszem zwiększeniu daje się tylko ziarnka kwarcu po 

 silnym chromatyzmie w pol. św. rozpoznać. Zrzadka wpośród tej masy dają 

 się rozpoznać sześciokątne łuszczki błyskawki żelaznej. Tukum w Kurlandyi. 



81. Tło zbite, zielonkawo-czarne, matowe, w którem rozrzucone przeszło 

 calowej wielkości kryształy cielistego plagijoklazu i 1 — 5'" średnicy mające 

 ziarnka szarego kwarcu. Tło przedstawia się p. m. jako typowy dijoryt kwar- 

 cowy i składa się przeważnie z cienmo-żółtawo-zielonych mikrolitów amfibolu, 

 brunatnych listków bijotytu (meroksenu), zrzadka kwarcu i felspatu. Prążko- 

 wania w tym ostatnim przy Z60 J 1 razowem powiększeniu nie widziałem, prawdo- 

 podobnie jest to ortoz, którego też Karlsbadzkie bliźniaki widziałem w prepara- 

 cie. Pojedyncze składniki tła nie są nigdzie wyraźnie wykształcone, lecz zle- 

 wają się w jednę niewyraźną masę, natomiast porfirowe wydzieliny są dość ostro 

 od tła oddzielone. Wydzieliny plagijoklazu są bardzo bogate w zawartości 

 obce: przecinają je w kierunku prostopadłym do prążków bliźniaczych zielone 

 żyłki epidotu, ziarnka hematytu i magnetytu, ułożone w szeregi równoległe do 

 zielonycłfżyłek, oraz bezładnie rozrzucone globulity mącą substancyją felspatu. 

 Pomiędzy zawartościami tegoż widziałem igiełki apatytu. Ziarnka kwarcu 

 o konturach często wyraźnie sześciokątnych zawierają w wielkiej obfitości pęche- 

 rzyki powietrza, płynu i cząstki szkliste, natomiast niema w nich^prawie mi- 

 krolitów. 



Skład powyższej skały stawia ją pomiędzy porfirami a porfirytami, gdyż za- 

 wiera ona wszystkie istotne składniki jednych i drugich, wyraźna wszakże prze- 

 waga amfibolu i plagijoklazu skłoniła mię do postawienia jej w rzędzie porfiry- 

 tów kwarcowych. Okaz pochodzi ze zbioru ś. p. pastora Kawalla w Pussen 

 koło Windawy w Kurlandyi. 



K. RODZINA DYJABAZÓW. 

 a. Dyjabazy ziarniste. 



82. Gruboziarnisty, złożony z czarno-zielonego piroksenu i jasno-popiela- 

 tego, błękitnawo się mieniącego plagijoklazu. Niekształtne ziarnka tego osta- 

 tniego składają się z przerośniętych z sobą listewek, co się na odszlifowanej 

 powierzchni kamienia uwydatnia. P. m. listewki te są pięknie prążkowane, 

 prążki kolejno szerokie i wązkie, rzadko jednakowej szerokości w tym samym 

 krysztale, listewki zrośnięte z sobą podług obu praw (albitu i anortytu), przez 

 co powstaje jakby kratka barwista w polaryzowanem świetle, różniąca się od 

 takichże kratek mikroklinu tylko skośnemi kątami. Piroksen brudno zielony, 

 zmącony mnóstwem nadzwyczaj drobnych ciemnych punktów i większych czą- 

 stek szklistych; słabo dwubarwny, częściowo przeobrażony w żółtawo-zielony 



