118 



chlory tli; niektóre, te mianowicie, które znajdują się wzwiązkuzbrunatnemi żyłka* 

 mi, są również "brunatne, czysto szklistej natury. Na wygładzonej powierzchni gła- 

 zu odbijają gęsto rozsiane waryjole białawą swą barwą od ciemnego tła. Osta- 

 tecznym produktem rozkładu tej skały jest osobliwsza masa, złożona z hematytu, 

 kalcytu i kwarcu, w której na miejscu dawnych kulek ospowca widzimy jasno- 

 popielate niekształtne plamki, złożone z drobniutkich ziarnek kalcytu. Skała ta 

 pochodząca z Jałguby nad Oneskiem jeziorem, dotychczas tylko nad Ładogą 

 znalezioną została. 



91. Ospowiec wapienny. Mały odłamek tej osobliwszój skały, mającej 

 pozór konglomeratu, składa się z dużych niekształtnie zaokrąglonych ziarnek 

 kalcytu, zlepionych mikroporfirową kawowo-brunatną masą. W preparacie, bar- 

 dzo trudnym zresztą do otrzymania, gdyż się ziarnka kalcytu przy gotowaniu 

 balsamu rozpływają, przedstawia się taż masa w postaci cienkich żyłek, obejmu- 

 jących jakby w ramki wielkie ziarna kalcytu. W masie tój widzimy już pod 

 lupą drobne okrągłe ziarnka kalcytu (prawdopodobnie przecięcia kanałów) któ- 

 remi się wapień do gąbczastej masy tój skały wlewał. Ziarnka kalcytu nie 

 mają nic wspólnego z waryjolami właściwych ospowców, powstałych wskutek sfe- 

 rolitowego zastygnięcia ogniopłynnej masy tychże; lecz są widocznie późniejszej 

 natury, tak iż -prędzej do migdałowców dyjabazowych skałę tę zaliczyćby nale- 

 żało. Migdały kalcytu są gruboziarniste, ostro od tła oddzielone. 



Tło silnie zwietrzałe, ciemne, po wytrawieniu kwasem solnym żółtawo-bru- 

 natne, składa się z licznych wązkich listewek lub igiełek labradoru, które wzięte 

 razem przedstawiają w skale złożenie płynne, kilka większych Karlsbadzkich 

 bliźniaków ortozu, ośmiościanów i ziarnek magnetytu i hematytu, oraz brunatne- 

 go pyłku rozpuszczalnego w rozcieńczonym kwasie solnym (tlenniku żelaza). 

 Ołmdleigh w Estonii. 



L. RODZINA GABBRO. 



92. Zielony gruboziarnisty gabbro, złożony przeważnie z sząrawo-białego 

 lub zielonkawo-szarego plagijoklazu i ciemno-zielonego dyjallagu. Felspat, wsku- 

 tek przeważnego rozwinięcia boków P. i M. ma kształt długich na 6 mm grania- 

 stosłupów; p. m. obłoczkowo zmącony, zawiera drobne igiełki lub rombiczne 

 zielone lub czarne mikrolity. oraz nieliczne nizkie słupki apatytu. Dyjallag wy- 

 pełnia próżnie pomiędzy kryształami plagijoklazu i jest zwykle dość silnie zwie- 

 trzały. Nieliczne świeże ziarnka tegoż są w preparacie ciemno-zielone, przecię- 

 te w poprzek żyłkami ciemniej lub jaśniej od ogólnego tła zabarwionemi i prze- 

 pełnione mnóstwem nieprzezroczystych drobnych listewek, które w przecięciu 

 poziomem mają kształt ciemnych igiełek, ułożonych w kierunku głównej topli- 

 wości dyjallagu. Jest on silnie dwubarwny, przy obrocie polaryzatora przecho- 

 dzi z koloru brudno-żółtego w zielonkawo-błękitny. Jest to o ile mi wiadomo 

 zjawisko rzadkie, gdyż dotychczas tylko w kilku miejscach Norwegii i w Jova 

 w Piemoncie dwubarwne dyjallag i są znane, Zirkel zaś brak tej własności za 

 charakterystyczną cechę dyjallagu uważa. Wszakże, jak nadmieniłem, świeże 

 ziarnka dyjallagu są rzadkie, cała masa jego przeobraziła się w silnie perłowo lub 



