129 — 



nia i odnowienia sztolni, to skutek byłby niewątpliwy. Takie jednak ogarnęło 

 zniechęcenie, tembardziej, że w tym czasie nastały ważne zmiany w zarządzie 

 górnictwa, że wszystkiego zaniechano, machinę i budynki rozebrano, pozostał 

 tylko szyb, z którego woda nieustannie płynie. 



Wprawdzie ludzie trzeźwo patrzący nie dali się zrazić tą przeciwnością 

 i porwać prądowi opinii, która przeceniała trudności osuszenia kopalń Olkus- 

 kich, ale ich głos pozostał na razie bez skutku. Znany gieolog Pusch doradzał 

 1845 r. żeby dojść do tych kopalń od dna wąwozu, do którego wchodziła sztolnia 

 Ponikowska, niestarając się dosięgnąć jej poziomu, lecz wychodząc od wierzchu 

 cembry szybu żelaznego. Tym sposobem miało się zniżyć wodę w kopalni na 5 

 sążni. Projekt 'ten tak prosty i użyteczny nie wszedł w wykonanie, czasy nie 

 były po temu, żeby można było przedsiębrać większe dzieła użyteczności publi- 

 cznej. Zatwierdzono go i przeznaczono potrzebny fundusz dopiero 1860 r., ale 

 i wtenczas osoby, którym polecono jego wykonanie nie miały chęci przystąpić 

 do tego zadania. Tymczasem nadszedł rok 1863 i wszystko po dawnemu pozo- 

 stało. Po roku 1863 stosunki ekonomiczne w okolicy Dąbrowy i Olkusza 

 znacznie się zmieniły. Dawni właściciele sąsiednich dóbr prywatnych musieli 

 je hurtownie sprzedawać osobom zagranicznym, które przybywszy ze znakomi- 

 temi kapitałami zaczęły otwierać zwolna wielkie kopalnie. To samo miało 

 miejsce i w Bolesławiu, nabytym przez pana Kramstę, który niezwłocznie przy- 

 stąpił do obszernej eksploatacyi galmanu i kruszcu ołowianego. Administracyja 

 p. Kramsty zaczęła, niezwracając uwagi na koszty, osuszać kopalnie w Bole- 

 sławiu zapomocą machin parowych i poziom wody znacznie w nich zniżyła. Po 

 opadnięciu wody natrafiono na jedne ze starych sztolni, których aż trzy znaj- 

 duje się na tery toryjum dóbr Bolesław. Sztolnia jest zdaje się dawną sztolnią 

 Ostowicką, przynajmniej jej położenie najbliżej odpowiada miejscowości opisanśj 

 w przywileju wydanym 1568 r. na prowadzenie tej sztolni. Ponieważ machina 

 parowa za pośrednictwem wspomnianej sztolni, dochodzącej do sąsiednich kopalń 

 rządowych, zaczęła i te kopalnie osuszać, więc 1871 r. stanął układ pomiędzy 

 rządem i p. Kramstą, na mocy którego rząd zwrócił mii polowe wydatków po- 

 niesionych na odnowienie sztolni i przeznaczył połowę potrzebnego funduszu na 

 pogłębienie kanału odkrytego, którymby woda, niezależnie od machiny parowej, 

 mogła ze sztolni odpływać. Wykonanie tego kanału rząd wziął na siebie i 1873 

 r. ukończył, wydawszy wogóle 12 tysięcy rubli. Okoliczność ta przekonała, że 

 otwarcie dawnych sztolni jest wielce użyteczne i że nie potrzeba na jego wyko- 

 nanie setek tysięcy rubli, bo i dziesiątki tysięcy wystarczą. Poniew r aż pogłę- 

 bienie kanału w Bolesławiu, było mnie przez rząd poruczone, więc, korzystając 

 z nabytego doświadczenia, w 1872 r. przedstawiłem projekt osuszenia kopalń 

 Olkuskich zapomocą otworzenia sztolni głębszej t. j. Ponikowskiej. Projekt 

 ten został 1873 r. przyjęty przez naukowy komitet górniczy w Petersburgu i po- 

 lecony do wykonania, na które jednak nie wyznaczono zaraz potrzebnych 

 funduszów. Tymczasem nastąpiły zmiany w zarządzie i zamiast tamtego został 

 przedstawiony inny projekt, mający na celu otworzenie sztolni Pileckiej, t. j. po- 

 ożonej wyżej. 



