- 130 — 



Autor drugiego projektu utrzymywał: 



Że chociaż zapomocą sztolni Ponikowskiój wejdzie się głębiej do kopalni, 

 to jednak napotka się wapień podstawowy, przez który potrzeba będzie prowa- 

 dzić do bogatej części kopalni przecinkę długą na 400 sążni, która będzie 

 kosztować 50 tysięcy rubli i trzeba będzie na jej przeproAvadzenie kilku lat, 

 wskutek czego na rezultat z otworzenia sztolni Ponikowskiej wypadnie czekać 

 lat 10. Otworzywszy zaś sztolnię Pilecką wejdzie się do bogatej części kopalni 

 w 4 lata po rozpoczęciu robót, co trzeba uważać za okoliczność zasługującą na 

 szczególną uwagę, bo inne kopalnie galmanu są bliskie wyczerpania, więc mniej- 

 szy skutek a prędzej prowadzący do celu potrzeba przełożyć nad większy, na 

 który wypadnie dłużej czekać. 



Że woda płynąca wąwozem, pośród którego znajdował się kanał sztolni 

 Ponikowskiej, nie wypływa z kopalń Olkuskich, gdyż jest czysta i nieszkodliwa 

 dla stworzeń żyjących, co nie mogłoby mieć miejsca, gdyby woda przepływała 

 przez kopalnie galmanu. Płynie więc ona z obszernych rezerwoarów znajdują- 

 cych się pośród sąsiednich warstw formacyi Jura i można mieć obawę, że zagłę- 

 biwszy się z tej strony, wpuści się do kopalń tę wodę. Jako jeszcze ważniejszy 

 dowód, że woda nie pochodzi z kopalni, może, według autora, służyć ta okolicz- 

 ność, że gdy machina 100 konna była w biegu i wylewała wodę z szybu żela- 

 znego, to w stanie wody na kopalniach Olkuskich nie było żadnćj różnicy. 



Że sztolnia Ponikowska jest w znacznej części zawalona. 



Uwagi te były poddane szczegółowemu rozbiorowi na 2 posiedzeniach 

 górniczego komitetu naukowego w Petersburgu i przytem pokazało się. 



Że utrzymywać jakoby wchodząc głębszą sztolnią natrafiło się na wapień 

 podstawowy, niema zasady, bo są następujące dane przedstawione przez autora 

 pierwszego projektu, które każą się domyślać, że sztolnia Ponikowska zaraz od 

 ujścia idzie w dolomicie. 



1. Protokół z 24 Kwietnia 1568 sporządzony przez członków towarzystwa 

 prowadzącego sztolnię Ponikowską w obecności urzędników królewskich, w któ- 

 rym jest mowa o podziale kruszcu ołowianego wydobytego zapomocą tej sztolni. 

 Kruszcu według dzisiejszej wagi miało być około 5 tysięcy centnarów stufunto- 

 wych. Ponieważ licencyja na prowadzenie sztolni była wydana 2 Lipca 1563 r. 

 a przywilej królewski 12 Stycznia 1561 niemoże więc ulegać wątpliwości, że 

 w cztery lata po rozpoczęciu robót zaczęto wydobywać kruszec i to w ilości 

 dosyć znacznej: musiano się więc poruszać wśród dolomitu. 



2. "Wprawdzie przy ujściu sztolni Ponikowskiej na wierzchu spotykamy 

 piasek i bezpośrednio nio możemy widzieć skał, jakie leżą pod nim, ponieważ 

 jednak na starych hałdach znajdujących się około ujścia tej sztolni pośród 

 piasków napotykają się kawałki dolomitu, widocznie z dołu wyrzucone, należy 

 się niewątpliwie spodziewać tej skały pod piaskiem. Okoliczność ta skłoniła npi 

 Degenhardta, autora znanej mapy gieologicznej, do oznaczenia przy ujściu sztolni 

 Ponikowskiej dolomitu. 



3. W 1846 r. były prowadzone na linii prostopadłej do kierunku sztolni 

 Ponikowskiśj trzy otwory świdrowe, które nie tylko przechodziły przez dolomit 

 lecz i przez galman. 



