— 144 — 



prawdopodobniejsza że te, dosięgnięte tutaj, margliste iły czerwone będą nale- 

 żały do warstw leżących nad wapieniem muszlowym, a więc do kajpru. Za tern 

 przemawiają naprzód obadwa, blizko zachodniej granicy białego piaskowca, 

 zawierającego węgiel, pogłębione otwory świdrowe w łomach Rzuchowskich 

 pod Gromadzicami, które zapuszczają się jeszcze kilka sążni w skałę czerwoną. 

 Czerwony ił łupkowy okazał się tutaj przekładanym małemi ławicami szczegól- 

 nego, mocnego, białego piaskowca i pstrej gliny, pod Gromadzicami zaś leży po- 

 między niemi półsążniowa warstwa mocnego konglomeratu kwarcowego, taka 

 jak pod Opatowem, Kossowicami i Mnichowem leży nad wapieniem muszlowym 

 i pomiędzy prawclziwemi pstremi marglami. Następnie przemawiają za tern sto- 

 sunki zauważone pod Potkanowem na północo-wschód od Opatowa. Góra na 

 której stoi kościółek wiejski, odznaczająca się spadzistością już zdaleka uderza- 

 jącą w oczy wśród okolicznego płaskowzgórza białego piaskowca i diluwijalnśj 

 gliny, składa się ze zbitój skały kwarcowej zupełnie podobnej do tej, która 

 występuje na Łysej Górze. Ze strony zachodniej jest ona wyraźnie obnażona 

 w głębokim jarze wyżłobionym przez wodę; tutaj zarówno jak i na szczycie na- 

 potykamy typowy pstry ił marglisty (czerwony z zielonemi pręgami) leżący na 

 skale kwarcowój. Nie ulega więc wątpliwości, że skała kwarcowa razem 

 z pstrym marglem zostały tutaj znacznie wyniesione ponad swój pierwotny po- 

 ziom, a stało się to prawdopodobnie po osadzeniu się białego piaskowca lijaso- 

 wego, który ku wsi Podole wyraźnie na nich leży, lecz wzdłuż swej powierzchni 

 przylegania jest bardzo zniszczony, gruboziarnisty i luźny. Potkanowski pstry 

 ił marglisty równoważny z marglem kajprowym jest wyniesionym kawałem 

 czerwonego ilu marglistego, leżącego w okolicy pomiędzy Ćmielowem a Opato- 

 wem pod węglodajną grupą piaskowca lijasowego. Jeżeli obrócimy się stąd 

 ku południowi, to zobaczymy iż ostatnie ślady białego piaskowca nikną pod po- 

 kryciem gliny przy Libowej i Gurnadzicach i dopiero przy wjeździe do miasta 

 Opatowa znowu lita skała występuje. Jest to bardzo gruby, potężnemi, prawie 

 poziomemi ławicami ułożony konglomerat, składający się z bardzo wielkich ostro- 

 kanciastych odłamków wapienia i kwarcytu, spojonych wapieniem czerwonym 

 żelaznoochrowym i piaszczystym. 



Odłamki kwarcytu są zupełnie podobne do przechodowych, zaś wapienia 

 częścią do przechodowych, częścią do wapienio-muszlowych. Pod tym konglo- 

 meratem leży w głębi, ale nie wychodzi na wierzch mocny wapień, który za- 

 pewne należy do wapienia muszlowego, gdyż z powierzchowności podobny jest 

 do wapienia Prawęczyńskiego, Rzepińskiego ,i Bukowickiego. Napróżno usiło- 

 wałem znaleźć jego wychodnie dalej ku Pn.-Z. w dolinie Opatówki i jej południo- 

 wych bocznych jarach. Tam gdzie pod grubem pokryciem gliny znajdujemy 

 obnażenie, widzimy tylko czerwone i pstre iły margliste. Idąc ku górze doliną 

 Żochcińską, zbliżamy się znowu do warstw wyższych, albowiem pod Sadowicami 

 na lewem zboczu znajduje się jeszcze biały piaskowiec na czerwonych marglach, 

 który ciągnie się od Jacentowa. Jeszcze cokolwiek dalej ku górze, o 1 mili od 

 Opatowa ku Pn.-Z. pod małą wsią Czerwona Góra w parafii Raczków, której 

 sama nazwa wskazuje jaką skałę tu napotkamy, znajdują się wielkie obnażenia. 

 Okoliczne pagórki i stoki dolin składają się z gruboziarnistego, kruchego, cokol- 



