149 — 



zanim następującym białym piaskowcem lijasowym. Okazuje się, iż na pstrym 

 piaskowcu leży naprzód niewielkiej grubości, często przerywany, stromo spada- 

 jący, albo w głębi ukryty pokład wapienia marg] owego, na nim zaś potężny osad 

 pstrych marglów naprzemian z warstwami czerwonawego i jasnego piaskowca, 

 do którego tu i owdzie przyłącza się dolomit, a ku górnej granicy pstry oolit 

 i powien gruby szczególny konglomerat. Przyznajemy, że dawniej myliliśmy się, 

 podobnie jak Schneider, zaliczając jeszcze owe czerwone i pstre margle do 

 górnej grupy pstrego piaskowca i uważając ów konglomerat za równoważnik 

 wapienia muszlowego. Musimy teraz raczej przyznać, że grupa skal zawarta po- 

 między wapieniem muszloicym i białym piaskowcem lijasowym, jest, jakkolwiek słabo 

 rozwinięta , wyraźną wskazówką formacyi kajprowej, zupełnie na temże samem 

 miejscu uławicenia jak i gdzieindziej, np. w Lotaryngii, Luxemburgu i w części 

 północnych Niemiec występującej. 



Postąpmy jeszcze o krok dalej i postarajmy się przeprowadzić porównanie 

 pomiędzy ogniwami utworu kajprowego tej okolicy i innych krajów. Wiadomo, 

 że w Polsce tylko górny oddział formacyi niuszlowśj na powierzchnię ziemi wy- 

 chodzi, a średni i dolny po większej części ukryte pozostają; tak samo rzecz się 

 ma i z kajprem. Dolny jego oddział nazwany przez Albertiego grupą węgla 

 ilastego (Lettenkohlengrupe) cechujący się ciemno-szaremi marglami, glinami 

 łupkowemi, węglem ilastym ze składami dolomitu, gipsu i soli, nigdzie na światło 

 nie wychodzi; co najwyżej, mógłby do niego być zaliczony dolomit w szybie Bu- 

 kowieckim, odpowiadający olkuskiej skale nadkładowej. Również i środkowa 

 grupa pstrych niarglów z gipsem, jeśli według Albertiego odłączymy ją od górnej 

 grupy, nie jest wyraźną, albowiem gipsy kajprowe nie występują na światło 

 i muszą leżeć w głębi; tern pewniej więc polskie warstwy kajprowe odpowiadają 

 górnej grupie pstrych marglów z kajprowym piaskowcem; przemawiają za tem 

 szczególniej opisane wyżej pasmo konglomeratu oraz pstre oolity kajprowe. 

 Zupełnie podobne konglomeraty znajdują się w górnej grupie kajprowój np. 

 około Schwenningen pod Reutenbergiem w Wirtembergii 1 ), gdzie pod lijasem 

 leżą naprzód pstre margle dolomityczne, następnie gruboziarnisty piasko- 

 wiec i nagelfluh (wyraz niewłaściwy) złożony z głazów wapiennych, da- 

 lej pstry margiel z piaskowcem krzemiennym, drobnoziarnisty piaskowiec 

 i znowu pstre margle aż do gipsu. Podobnież pod Stuttgartem na pstrych mar- 

 glach, należących do gipsu, leży piaskowiec gliniany, margiel, piaskowiec grubo- 

 ziarnisty z pojedyńczemi pokładami pstrego marglu, przechodzący ku górze 

 w brekczyją mającą 25 — 30 stóp grubości 2 ). Takie same brekczyje i konglome- 

 raty jak te w górnych warstwach kajprowych w Wirtembergii, są też i gdzie- 

 indziej, pod Heilbronnem, Tubingą, Lowensteinem a także i na północno-wscho- 

 dnim stoku gór Sandomierskich charakterystycznemi. Składają się one już nie 

 z poobcieranych kamieni, lecz z ostrych, często jakby ze sobą zlewających się 

 okruchów i kawałków 3 ) i często są podobne do arkozy francuzów. W Polsce 



x ) Alberti w cyt. monografii str. 139. 



2 ) Tamże str. 141. 



3 ) Tamże str. 148. 



