— 163 



głodzie leży par tyj a tej skały napewno na dolomicie. Formacyja ta> składająca 

 się z pstrych iłów i owych wapieni ciągnie się także ku północy w dolinie 

 Warty przez tamtejszą papiernię i Ciszówkę aź do Mysłowa, w blizkości Mija- 

 czowa i tylko na płaskich wyniosłościack jest tu i owdzie pokryta piaskowcem 

 żelazistym i obfitującym w żelazo piaskiem brunatnym. Około najwyższego 

 młyna w Ciszówce nad Wartą, rzeka wyżłobiła sobie głębsze wcięcie, obnażenie 

 widoczne tu na wschodnim jej brzegu uczy najlepiej o naturze skały. Naprzód, 

 pod ziemią orną leżą warstwy krwisto-czerwonego iłu marglowego, pod niemi 

 inne warstwy szaro i niebiesko prążkowane a jeszcze głębiej warstwy zielonej 

 gliny marglistej i te leżą na owym szczególnym wapieniu i są z nim związane 

 przemiennem uławiceniem. Jest on tutaj w świeżym odłamie zbity, z plamami 

 zielonawo-szaremi i krwisto-czerwonemi, złożony z ziarn ostrokanciastych, które 

 są zaokrąglone na powierzchniach zwietrzałych i kiedy są małe nadają skale 

 wygląd ikrowca, kiedy duże — wygląd konglomeratu. Mając uprzedzenie, że 

 ten wapień jest górnem ogniwem formacyi jurajskiej i że pstry ił marglowy na- 

 leży do formacyi węgla bagnistego i iłu niebieskiego, nie poznałem ich prawdzi- 

 wej natury. Przeoczyłem wielkie podobieństwo owych czerwonych i pstrych 

 iłów marglowych z górnemi pstremi marglami kajprowemi a także wapienia 

 oolitycznego z leżącym w marglach kajprowych pstrym oolitem kajprowym, który 

 naprzód opisałem w górach Sandomierskich około Kossowic i Bukowia. Podo- 

 bieństwo to jest tak wielkie, że łatwo pomięszać okazy pochodzące z obu miej- 

 scowości. Więc te skały doliny Warty tak samo jak Sandomierskie należą do 

 formacyi kajprowej i co się odnosi do tych skał z Olszówki, odnosi się także i do 

 podobnie uławiconych i takich samych czerwonych iłów oraz pstrych oolitycznych 

 i brekczyjowatyck wapieni pomiędzy Mrzygłodem a Niwkami, około Zawiercia, 

 Poręby i Pińczyc. Różnica pomiędzy temi dwoma utworami wynikająca stąd, 

 że w tych stronach część tych wapieni bardziej wygląda na konglomerat, niż San- 

 domierski oolit kajprowy, jest różnicą co do stopnia; jest ona tern bardziej natu- 

 ralną, że w okolicy pomiędzy Siewierzem, Mrzygłodem a Koziegłowem skała 



0 której mowa jest daleko więcej pod względem rozciągłości i grubości rozwi- 

 nięta, niż w górach Sandomierskich. Możnaby więc grubsze konglomeraty 



1 warstwy brekczyjowate uważać za analogon grubych konglomeratów wapien- 

 nych, które wykazałem na górnej granicy Sandomierskiej grupy kajprowej 

 W czerwonym ile marglowym pod Mrzygłodem leży także ławicami czerwony, 

 drobnoziarnisty piaskowiec łupkowaty, którego wielkie podobieństwo do pstrego 

 czyli kajprowego piaskowca już dawniej zauważyłem, a który teraz stanowczo 

 za piaskowiec kajprowy uznaję, jak np. pod Trzebyczką. 



Od Mijaczowa, poniżćj, w dolinie Warty niemożna już dalej obserwować 

 tój formacyi (kajprowej), albowiem jest ona pokryta iłem niebieskim. Znajdu- 

 jemy jśj ciąg dalszy zwróciwszy się znowu bardziej ku zachodowi. Tenże sam 

 biały drobnoziarnisty dolomit z ziarnami błyszczu ołowianego jak w Mrzygło- 

 dzie tworzy podobną partyją odosobnioną pośród czerwonego iłu około wsi 

 Niwki, a stąd zarówno na drodze ku Siewierzowi jak i przez Żelisławice aż do 

 Dziewek, spotykamy wszędzie pod ziemią orną lub pod piaskiem i okruchami 

 krzemiennemi czerwony ił - marglowy. Cała nizina pomiędzy obu ostatniemi 



